فریبا یوسفی
( اصلاحی فرضیه ها و تعاریف عملیاتی و مفهومی و ابزارهای اندازه گیری )
و پرسشنامه و نقدوبررسی یک پایانامه درباب همین موضوع
فرضیه اول : دانشجویان با عقاید مذهبی بالا خودکار آمدی بهتر و بالاتری از گروه پایین دارند.
متغیر مستقل و مداخله گر :عقایدمذهبی
متغیروابسته:خود کارآمدی
متغیر کنترل کننده:دانشجویان
فرضیه دوّم: بین دانشجویان با عقاید مذهبی بالا و پایین از نظر سلامت عمومی تفاوت وجود دارد.
متغیر مستقل و مداخله گر:عقایدمذهبی
متغیروابسته:سلامت عمومی
متغیر کنترل کننده:دانشجویان
فرضیه سوم: دانشجویان باعقایدمذهبی بالا دارای ارتباط اجتماعی بهتری از گروه پایین هستند.
متغیر مستقل و مداخله گر:عقایدمذهبی
متغیروابسته: ارتباط اجتماعی
متغیر کنترل کننده:دانشجویان
فرضیه چهارم: بین عقاید مذهبی و رضایت از زندگی دانشجویان رابطه معنی داری وجود دارد.
متغیر مستقل و مداخله گر:عقایدمذهبی
متغیروابسته: رضایت از زندگی
متغیر کنترل کننده:دانشجویان
فرضیه پنجم: بین عقاید مذهبی و مصون ماندن از عذاب اخروی رابطه ای وجود ندارد.
متغیر مستقل و مداخله گر:عقایدمذهبی
متغیروابسته: عذاب اخروی
تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها:
تعریف مفهومی سلامت روانی:
سلامت روانی شامل سلامت جسمانی، اضطراب، کارکرد اجتماعی و افسردگی دانشجویان می باشد.
تعریف عملیاتی سلامت روانی:
در تحقیق منظور از سلامت عمومی نمره ای است که دانشجویان در آزمون GHQ به دست آورده اند.
تعریف مفهومی خودکار آمدی:
انتظارات متصور یک فرد در موفقیت در یک کار یا رسیدن به یک نتیجه ی خوب از طریق فعالیت های فردی و یا ارزیابی های مشخص از توانایی ها یا شایستگی های خود برای انجام کاری یا رسیدن به هدف یا غلبه بر مانعی.
تعریف عملیاتی خود کار آمدی:
در این تحقیق منظور از خودکارآمدی نمره ای است که دانشجویان در آزمون (خودکارآمدی) به دست آورده اند.
تعریف مفهومی عقاید و باورهای دینی: منظومه ای از اعتقاد به قدرت خدایی یا فوق بشری و عبادت یا آیین های دیگری که به سوی چنین قدرتی جهت گیری شده اند.
تعریف عملیاتی عقاید و باورهای دینی:
در این تحقیق منظور از عقاید دینی میزان نمره ای است که هر دانشجو در آزمون (عقاید مذهبی ) به دست آورده است که در دو گروه بالا و گروه پایین تقسیم بندی شده اند.
تعریف مفهومی رضایت از زندگی:مفهوم رضایت از زندگی میتواند جنبه های زیادی داشته باشد،مثلرضایت عاطفی،رضایت مالی و... . احساس رضامندی یا نارضایتی از زندگی ریشه در چگونگی تفکر ما دارد و هر فردی رضایت از زندگی را مفهوم خاصی میداند.
تعریف عملیاتی رضایت از زندگی: رضایت از زندگی را یک فرایند داوری می دانند که در آن افراد کیفیت زندگی خود را بر اساس ملاکهای منحصر به فرد خود ارزیابی می کند. رضایت از زندگی یک صفت پایدار و عینی نیست بلکه به تغییرات موقعیتی حساس است و بر اساس برداشت و دیدگاه خود افراد در نظر گرفته می شود.
تعریف مفهومی ارتباط اجتماعی: روابط اجتماعی ارتباط بین دو نفر و یا چند گروه را بیان
می کند به عبارت دیگر روابط اجتماعی ارتباط و وابستگی متقابل انسان ها با همدیگراست.
تعریف عملیاتی ارتباط اجتماعی: روابط اجتماعی، كاركردي مديريتي است كه گرايشات و رفتارهاي مخاطبان را ارزيابي و طرز عمل يك شخص و يا يك سازمان را متناسب با علايق مخاطبان، شناسايي كرده و مجموعهاي از فعاليتها را براي كسب تفاهم همگاني و پذيرش مخاطبان، طراحي و اجرا ميكند.
تعریف مفهومی و عملیاتی عذاب اخروی: بخاطر گناهانی که در دنیا مرتکب میشویم عذاب هایی در آخرت میبینیم.
روش پژوهش
سطح تحلیل:میانه
واحد مشاهده:دانشجو
واحد تحلیل:دانشجویان دانشگاه ارشاد(واحدتهران)
جامعه آماری پژوهش:
کلیه ی دانشجویان دانشگاه ارشاد جامعه ی آماری این پژوهش را تشکیل می دهند.
حجم نمونه آماری و روش نمونه گیری:
از بین جامعه ی آماری به تصادف ۵۰ نفر را (دانشجویان) به روش تصادفی ساده انتخاب نمودیم. به صورت دقیق تر در روش نمونه گیری تصادفی ساده هر یک از اعضای جامعه دارای شانس مساوی و مستقل برای انتخاب شدن هستند.
ابزارهای اندازه گیری:
ابزارهای مورد استفاده، روش جمع آوری و تحلیل داده ها در این پژوهش ارائه می گردد.
که برای جمع آوری داده های مرتبط با موضوع از پرسش نامه ی نگرش مذهبی استفاده میشود.
بسمه تعالي
با احترام و آرزوی توفیق الهی برای شما ،پرسشنامه حاضر به منظور جمع آوری اطلاعات مورد نیاز جهت تحقیق برسی تاثیر عقاید مذهبی بر سلامت روان می باشد. به منظور رسیدن به نتیجه ای مطلوب و واقعی لطفاً با دقت به پاسخ دادن به سؤالات ما را یاری نمائید.
نام ونام خانوادگی:.... تحصیلات:.... سن:...
پرسشنامه
1- مهمترین پاداش من از دینداری، غلبه بر رنج، محنت و عاقبت به خیرشدن است.
2- یکی از اهداف دینداری من خارج شدن از انزوا و عضویت در اجتماع مؤمنین است.
3- یکی از منافع دینداری که دنبالش می باشم، کمتر شدن ترس بعد از زندگی است.
4- هدف عینی من از اعمال دینی رسیدن به رستگاری است.
5- با دینداری می خواهم احساس ناامیدی را کمتر کنم.
6- یکی از منافع دینداری که دنبال آن هستم، کسب توانایی برای عمل به حق است.
7- یکی از اهداف دینداری من کسب بینش عمیقتر نسبت به حقیقت دینی است.
8- در مدهبی بودن دنبال آرامشی هستم که زمانی ممکن است ،مورد نیاز باشد.
9- با مدهبی بودن به دنبال کسب راهنمایی در تصمیم گیری های سخت هستم.
10- یکی از انگیزه های اصلی من از دینداری بخشش گناهان من است.
11- یک دلیل عینی دینداری من، پر کردن خلأ زندگی است.
12- یکی از منافعی که در دینداری جستجو می کنم (یافتن) احساس مثبت نسبت به خودم است.
13-هدف اصلی من از دینداری شناخت خدا است.
14- یکی از اهداف دینداری من جلوگیری از انگیزه های نا خواسته و کنترل تصورات شخصی در زندگی ام می باشد.
15- یکی از منافع دینداری من این است که خداوند مرا در مشکلاتم یاری خواهد داد.
16- دلیل مذهبی بودن من ساختن دنیای بهتر برای زندگی است.
17- هدف اصلی من از دینداری بدست آوردن موهبت الهی است.
18- یکی از انگیزه های دینداری من رهایی از رنج است.
19- منفعتی که در دینداری دنبال آن هستم، احساسا قدرت و اطمینان شخصی است.
20- هدف من از دینداری این است که چه چیزی زندگی واقعا ارزشمند و چه چیزی ارزشمند نیست.
گزینه های پرسشنامه
الف)کاملاً موافقم ب)موافقم ج)نظری ندارم(حد وسط) ه)کاملاً مخالفم د)مخالفم
سوالات خود کارآمدی
1) شکست باعث تلاش بیشتر من می شود.
2) به خودم متکی هستم.
3) وقتی تصمیم به انجام کاری گرفتم ، بطور جدی و دقیق رئوی انجام همان کار تمرکز می کنم. نمی دهم.
4) از روبرو شدن با مشکلات اجتناب می کنم.
5) در صورتیکه کاری خیلی پیچیده بنظر برسد حتی زحمت امتحانش را بخود
6) اگر نتوانم کاری را بار اول انجام دهم ، به تلاشم برای انجام آن ادامه می دهم.
7) وقتی طرحی می ریزم، مطمئن هستم می توانم آن را انجام دهم.
8) یکی از مشکلات من این است که وقتی می بایست کار را انجام دهم، نمی توانم از عهده آن برآیم.
9) از یادگیری مطالب جدید هنگامی که بنظرم مشکل بیایند اجتناب می کنم.
10) به سادگی تسلیم می شوم.
گزینه های آزمون خودکار آمدی
الف)کاملاً موافقم ب)موافقم ج)نظری ندارم(حد وسط) ه)کاملاً مخالفم د)مخالفم
نقد پایان نامه
موضوع پایان نامه: سلامت عمومی و خودکارآمدی در بین دانشجویان با عقاید مذهبی بالا و دانشجویان با عقاید مذهبی پایین (دانشجویان دانشگاه تبریز دورۀ روزانه)
(پژوهشگر:)
«میثم لطفی زاده اطهر»
چکیده
هدف اصلی مطالعه ی حاضر بررسی سلامت عمومی و خودکارآمدی در بین دانشجویان با عقاید مذهبی بالا و دانشجویان با عقاید مذهبی پایین است. برای نیل به این هدف 100 نفر را به عنوان نمونه انتخاب نمودم، که 50 نفر از دانشجویان با عقاید مذهبی بالا و 50 نفر با عقاید پایین بودند. برای تعیین نتایج از روش آماری T-TesT استفاده شده است. نتایج به دست آمده نشان داد که دانشجویان با عقاید مذهبی بالا در دو مقیاس سلامت عمومی و خود کارآمدی وضعیت بهتری نسبت به دانشجویان با عقاید مذهبی پایین داشتند و به طور کل تاثیر مثبت عقاید و باورهای دینی را در سازوکاری بهتر با زندگی شان می دهد.
محتوای فصل اول این پایان نامه؛ مقدمه-بیان مسئله-اهمیت وضرورت تحقیق-سوالات واهداف وفرضیه های پژوهش-تعریف مفهومی وعملیاتی متغیرها است.
درفصل دوم به پایه های نظری وپیشینه تحقیق توسط مطالب زیگموندفروید-وندل والتر-کارل گستاویونگ-ویلیام جیمز-روانشناسان ومقاله هایی درمورد موضوع هایی چون(اضطراب،سازوکارهای ممکن برای تاثیردین،مصرف سوء الکل و...)در باب این موضوع استفاده کرده است.
درفصل سوم به جامعه و نمونه آماری و روش نمونه گیری-طرح پژوهش- روش دست یابی به داده ها- پرسش نامه ی نگرش مذهبی و سلامت عمومی- اعتبار و پایایی پرسش نامه- روش نمره گذاری پرسش نامه- پرسش نامه ی خودکارآمدی- روش جمع آوری داده ها- روش اجرای اصلی پژوهش- روش آماری پرداخته است.
کلیه ی دانشجویان دانشگاه تبریز دورۀ روزانه جامعه ی آماری این پژوهش را تشکیل می دهند.
از بین جامعه ی آماری به تصادف 100 نفر را (دانشجویان) به روش تصادفی ساده انتخاب نمودیم. به صورت دقیق تر در روش نمونه گیری تصادفی ساده هر یک از اعضای جامعه دارای شانس مساوی و مستقل برای انتخاب شدن هستند.
طرح پژوهش،از نوع علی – مقایسه ای می باشد.
روش دست یابی به داده ها:
GSE در این پژوهش برای جمع آوری داده های مرتبط با موضوع از پرسش نامه ی نگرش مذهبی، GHQ و پرسش نامۀ خود کار آمدی شرز و همکاران ، استفاده شده است.
پرسش نامه ی سلامت عمومی:
پرسشنامه ی سلامت عمومی، یک پرسش نامه ی غربالگری (سرندی) مبتنی بر روش خود گزارش دهی است
منظور اصلی آن ایجاد تمایز بین بیماری روانی و سلامتی است
GHQ 28 در این پژوهش برای سنجش سلامت روانی دانشجویان از پرسشنامه ی سلامت عمومی استفاده شده است.
اعتبار پرسشنامه ی سلامت عمومی:
مقصود از اعتبار آزمون، پاسخ دادن به این سؤال است که آزمون چه چیزی را اندازه گیری می کند. و تا چه اندازه از این لحاظ کارایی دارد.
دو تا از بهترین شاخص های اعتبار پرسش نامه های غربالگری، حساسیت و ویژگی آن است. «ویژگی» یک آزمون غربالگری عبارت است از نسبت افراد سالم درست شناسایی شده و «حساسیت» آزمون غربالگری عبارت است از نسبت بیماران درست شناسایی شده .
پایایی پرسش نامه ی سلامت عمومی:
آقای حقیقی و همکارانش (1378) برای پایایی حیطه های چهار گانه پرسش نامه به روش آلفای کرونباخ به ترتیب، ضرایب 92%، 88%، 91%، 83% و به روش تنصیف به ترتیب 75%، 69%، 88% و 89% گزارش کرده اند. در این پژوهش هم برای پیدا کردن پایایی آزمون از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که ضرایب به دست آمده برای حیطه ی چهارگانه به ترتیب عبارت اند از 68%، 68%، 43% 74% و نیز ضریب آلفای به دست آمده برای کل مقیاس 86% بود.
روش نمره گذاری پرسش نامه ی سلامت عمومی:
روش های مختلفی برای نمره گذاری این آزمون پیشنهاد شده است. در این پژوهش از روش نمره گذاری لیکرت استفاده شده که به صورت (0 ، 1، 2، 3) است، یعنی گزینه ی الف (نمره ی صفر)، گزینه ی ب (نمره 1)، گزینه ی ج (نمره 2) و گزینه ی د (نمره 3) می گیرد.
پرسش نامه ی خودکارآمدی:
GSE برای سنجش این متغیر از پرسش نامه ی خودکار آمدی شرز و همکاران
استفاده شده است.
پایایی این پرسش نامه در تحقیق انجام شده توسط مقیمی فام گزارش شده است
ضریب پایایی این آزمون از طریق روش اسپیرمن – براون به دست آمد.
میزان پایایی این آزمون در تحقیق حاضر نیز با استفاده از روش آلفای کرونباخ
برآورده شده است.
شیوه ی نمره گذاری پرسش نامه ی خود کارآمدی به این صورت است که به هر ماده از 1 تا 5 امتیاز تعلق می گیرد.
روش جمع آوری داده ها:
جمع آوری دادها به این شکل بود که هر 3 پرسش نامه توأمان با هم به هر آزمودنی ارائه می شد و فرد مورد نظر اقدام به پر کردن پاسخنامه ها می نمود.
روش آماری:
در این تحقیق برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی (میانگین ها، انحراف استاندارد و ...) استفاده شده است هم چنین در تحلیل فرضیه ها، از آزمون تی تست استفاده گردیده است که در مواقع لزوم تحلیل جانبی به کار رفته است. در تحلیل داده ها از نرم افزار آماری استفاده شده است. spss
محتوای فصل چهارم این پایان نامه، یافته هاست.
(داده های تحلیل شده- فرضیه های پژوهش و تائید یا عدم تائید آنها)
درفصل پنجم به بحث و نتیجه گیری این پایان نامه پرداخته است.
(نتایج تحقیق و بحث و بررسی- محدودیت های پژوهش- پیشنهاد های تحقیق)
نتایج تحقیق و بحث و بررسی:
-نتایج آزمونt
نشان می دهد که تفاوت معنی داری بین میانگین دو گروه با عقاید مذهبی بالا و گروه با عقاید مذهبی پایین وجود دارد در مقیاس سلامت عمومی و این تفاوت به نفع گروه با عقاید مذهبی بالاست. و این تفاوت در سطح 95% معنی دار است.
به عبارت دیگر دانشجویانی که عقاید مذهبی بالایی داشته اند، وضعیت سلامت عمومی به مراتب بهتری از دانشجویان با عقاید مذهبی پایین داشته اند. سلامت عمومی که شامل وضع جسمانی، اضطراب، کارکرد اجتماعی وافسردگی و خودکشی می باشد در دانشجویانی که باورهای دینی بالا دارند در سطح مطلوبی قرار دارد
-نتایج آزمونt
نشان می دهد که تفاوت معنی داری بین میانگین دو گروه با عقاید مذهبی بالا و گروه با عقاید مذهبی پایین وجود دارد در مقیاس خودکارآمدی و این تفاوت به نفع گروه با عقاید مذهبی بالاست و این تفاوت در سطح 95% معنی دار است. به عبارت دیگر، دانشجویانی که عقاید مذهبی بالایی داشته اند، خودکارآمدی به مراتب بهتری از دانشجویان با عقاید مذهبی پایین داشته اند. باورهای خود کارآمدی، قوی ترین پیش بینی کننده ی سطح عملکرد نهایی می باشند و افرادی که از خود کارآمدی بالاتری برخوردارند، معتقدند که می توانند، به طور مؤثر با رویدادهایی که مواجه می شوند برخورد کنند و یا اینکه ادراک کار آمدی بر توفیق در رفتارهای وابسته به سلامتی از قبیل ترک سیگار، تجربه ی درد، کنترل وزن اثر می گذارد و ادراک ناکار آمدی نقش عمده ای در ابتلاء به اضطرای و افسردگی بر عهده دارد.
پیشنهادهای پژوهشی:
1) پیشنهاد می شود در رابطه با باورهای دینی و هوش هیجانی افراد و بررسی رابطه ی آن ها پژوهش صورت بگیرد.
2) پیشنهاد می شود در زمینه ی میزان موفقیت تحصیلی در بین دانشجویان با عقاید مذهبی بالا و دانشجویان با عقاید مذهبی پایین تحقیقاتی صورت بگیرد.
3) پیشنهاد می شود در زمینه میزان رضایت زناشوئی در بین دانشجویان با عقاید مذهبی بالا و دانشجویان با عقاید مذهبی پایین تحقیقاتی صورت بگیرد.
4) پیشنهاد می شود بین نگرش مذهبی و میزان خلاقیت دانشجویان تحقیق صورت بگیرد.
5) پیشنهاد می شود در زمینه ی میزان دل پذیری افراد و باورهای مذهبی دانشجویان، تحقیق انجام بگیرد.