زهرا نفر
موضوع تحقیق :
تاثیرات استفاده از تلفن همراه در دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی منطقه5 اندیشه.
بیان مسئله :
تلفن همراه از پدیده های بارز جهان معاصر بوده است و سهم آن در تحول فرهنگی اجتماعی جامعه بشری در صد سال گذشته به حدی بوده است که دوران کنونی را عصر ارتباطات نامیده اند . استفاده از تلفن همراه مثل چاقو است که بکارگرفتن آن هم می تواند در مواردی صحیح باشد وبه حیات آدمی کمک کند و هم می تواند جان آدمی را بگیرد . آمارها نشان می دهد که تلفن همراه بخش بزرگی از زندگی کودکان و نوجوانان را در برگرفته است و به جای کتاب خواندن و مطالعه ،بیشتر وقت شان را با تلفن همراه و کاربردهای آن سپری می کنند .
اهمیت و ضرورت تحقیق :
دهه ی اخیر شاهد گسترش و توسعه ی سلطه ی تلفن همراه در دنیای مخاطبان و تبدیل شدن به رسانه ای جهانی بوده است . تلفن ثابت و سیار یک وسیله ی ارتباطی ضروری است ، که نمی توان واقعیت ضرورت آن را مورد تردید قرار داد و نحوه ی استفاده صحیح از تلفن همراه باید در زمان و مکان های گوناگون به دانش آموزان آموزش داده شود . کودکان و نوجوانان وقتی با تکنولوژی تلفن همراه که دارای ویژگی هایی مانند بلوتوث ، پیامک و فیلم برداری است ، آشنا می شوند دیگر کمتر حوصله ی درس خواندن را دارند و این بی توجهی افت تحصیلی را به دنبال دارد . اگر استفاده از تلفن همراه در مدارس با آموزش و فرهنگ مطابق نباشد آثار سوء این وسیله ارتباطی بر نتایج مثبت آن غلبه می کند زیرا در این شرایط استفاده از موبایل سبب عدم تمرکز و تداخل در آموزش دانش آموزان می شود.
اهداف تحقیق :
بسیاری از کارشناسان معتقدند نمی توان استفاده از تلفن همراه را در میان کودکان و نوجوانان ممنوع کرد ولی می توان راه حل هایی برای استفاده ی درست از آن ارائه داد که نیاز به عزم ملی از سوی مسئولان فرهنگی دارد . با توجه به آنکه دانش آموزان به تکنولوژی روز احتیاج دارند و باتوجه به مضرات تلفن همراه مسئولان آموزش و پرورش نباید کلا استفاده از تلفن همراه را ممنوع کنند بلکه باید منطقی فکر کنند و به فکر راه حل های مفید باشند تا بسترهای استفاده ی درست از تلفن همراه را فراهم کرده و استفاده ی صحیح از تلفن همراه به نوجوانان آموزش داده شود.
پیشینه نظری :
امروزه به همراه داشتن موبایل در کلاس درس ومدرسه دارای ضررهایی بیشتر از فواید آن است و حداقل در شرایط فعلی که فرهنگ سازی لازم انجام نشده است ، برای مدارس و والدین به یک بحران تبدیل شده است .اهمیت قضیه به حدی است که در خیلی از کشورهای توسعه یافته به درخواست مدیران و معلمان خارجی استفاده از موبایل در مدرسه ممنوع شده است و تلاش برای غلبه بر این مشکل مختص کشورمان نیست .
دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش گفت : دانش آموزان نباید در مدرسه از تلفن همراه استفاده کنند و در صورت همراه داشتن باید به مدیر مدرسه تحویل دهند.
زهرا درخشان راد معلم 33 ساله می گوید :استفاده دانش آموزان از تلفن همراه کار پسندیده ای نیست و سبب می شود بچه ها در کلاس حواسشان پرت شود و به فکر موردی که با آن ارتباط برقرار کرده اند ، باشند.
علی احمدی ، معلم راهنمایی تصریح می کند: دانش آموزان مقطع راهنمایی به سبب ویژگی های سنی شان با کوچکترین مسئله حواسشان در کلاس پرت می شود و استفاده آنان از تلفن همراه این حواس پرتی را چند برابر می کند ، زیرا وقتی نخواهند درس گوش دهند با گوشی خود بازی می کنند .
عدم توجه به استفاده بهینه و صحیح از تکنولوژی تلفن همراه موجب بروز مشکلات و آسیب های جدی اجتماعی و فرهنگی میان گروه سنی نوجوانان شده است که قطعا می تواند تبعات منفی را در آینده برای جامعه به همراه داشته باشد. هم اکنون بسیاری از خانواده ها بدون توجه به تبعات منفی این تکنولوژی برای فرزندان خود تلفن همراه تهیه می کنند و حتی بسیاری از آنها در مقابل درخواست فرزندان خود در خرید گوشی های مدرن تر و چشم به هم چشمی هایشان تسلیم می شوند .
لیلا جوادی 45 ساله مدیر مدرسه راهنمایی بیان می کند: خانواده هایی هستند که بدون در نظر گرفتن بسترهای تربیتی وتعامل با ارزش های مدرسه صرفا برای پاسخ به نیازهای فرزندانشان در تهیه این ابزار به درخواست فرزند خود پاسخ مثبت داده اند ، بدون اینکه وظیفه نظارت و ارزیابی نحوه ی استفاده از این تکنیک را وظیفه خود بدانند .
سعید عین الهی مدیر مدرسه راهنمایی می گوید: ایجاد حساسیت در خانواده ها یکی دیگر از راه های کنترل تلفن همراه دانش آموزان است و علاوه برآموزش و پرورش نهادهای فرهنگی دیگر نیز باید در مورد استفاده از گوشی همراه برای کودکان و نوجوانان برنامه ریزی کنند.
مدیر کل دفتر برنامه ریزی امور تربیتی و مشاوره آموزش و پرورش می گوید: براساس مطالعات و بررسی هایی که انجام شد و بررسی تطبیقی استفاده از تلفن همراه در مدارس، به این نتیجه رسیدیم که تلفن همراه مانند سایر تولیدات فناوری اطلاعات و ارتباطات دارای محاسن و معایبی برای کودکان و نوجوانان است .
محمد علی امیری می افزاید : این موضوع برای گروه سنی کودکان و نوجوانان بسیار حساس تر است زیرا در شرایط تحصیل و در شرایط رشد و تکامل شخصیتی هستند.
وی بیان می کند : کودکان و نوجوانان زیر 17 سال ، در مقابل امواجی که از گوشی ها ساطع می شود، بسیار آسیب پذیرند زیرا در فرآیند رشد جسمی آنان تاثیر منفی می گذارد و حتی سبب کم اشتهایی و عوارض ناشی از آن می شود.
امیری عنوان می کند: استفاده از موبایل برای دانش آموزان اعتیاد آور است و بسیاری از نوجوانان زمان زیادی را به صحبت کردن با موبایل ، ارسال پیام کوتاه ، انجام بازی ها و ارسال پیامک ها دارند و این امر به علت آنکه ممکن است در روز طولانی شود گاهی سبب بروز اختلالات روانی در دانش آموزان می شود.
مدیر کل دفتر برنامه ریزی امور تربیتی و مشاوره آموزش و پرورش یکی دیگر از عوارض استفاده از موبایل را افت تحصیلی دانش آموزان می داندو تاکید می کند :متاسفانه تلفن همراه تبدیل به وسیله ای برای حواس پرتی دانش آموزان در سر کلاس و عدم تمرکز آنان است که در نهایت موجب یاد نگرفتن دروس و افت تحصیلی و نیز مشکل تعامل با معلم و دانش آموزان می شود .
وی می گوید : هنگامی که یک پیام کوتاه یا یک تصویر غیر اخلاقی از طریق بلوتوث برای دانش آموز ارسال می شود، ممکن است در همین نقل و انتقال ها زمینه انحراف و مشکلات اخلاقی دانش آموز ایجاد شود.
سید جواد آرامی اظهار می کند: در کشور ما بحث افراط همیشه وجود دارد ، استفاده از تلفن همراه نباید منجر به حواس پرتی دانش آموزان و معلم شود و نیز عاملی برای انتقال اطلاعات نامناسب باشد.
وی می افزاید : استفاده از گوشی موبایل با توجه به سن دانش آموزان در دوران نوجوانی و هیجانات و تنوع اطلاعات که مورد توجه شان قرار می گیرد ، سبب انحراف و لطمه آموزشی می شود که اگر بسترهای آن رابه خوبی فراهم نکنیم دامنه ی این موضوع غیر قابل کنترل می شود.
پیشینه تجربی:
برهمه واضح است که موبایل یا تلفن همراه یک وسیله سودمند برای ارتباطات مطلوب محسوب می شود و هم می توان از آن استفاده درست داشت و هم نادرست ، به حدی که به اندازه ی سلاح های گرم می تواند در سطح کلاس و مدرسه خطرناک باشد ، به زودی پیشرفت های عجیب و غریب دستگاه های موبایل باعث تعجب همگان خواهد شد ، موبایل هایی که بوی بد دهان را به صاحبش هشدار خواهد داد، یا دستگاه هایی که تغییرات مشکل ساز ضربان قلب و حالات اورژانسی را به صاحب موبایل و یا شرکت های بیمه و مراکز اورژانس اطلاع خواهد داد . استفاده از دفترچه تلفن ، حافظه ی بالا برای ذخیره ی فایل های فشرده صوتی و تصویری ، ضبط صدا ، فیلم برداری ، عکس برداری و قابلیت های گوناگون برای والدین در کشورهای پیشرفته جهت ردگیری و کنترل فرزندان و نظارت از راه دور و غیره هر شخص را به فکر استفاده از آن می اندازد، اما چه نوع استفاده ای ، با چه محتویاتی و چه احتمالاتی برای نابهنجاری و انحراف؟
در یک آمارگیری که جهت بررسی آثار گوشی های تلفن همراه درانگلستان واسپانیا صورت گرفت آثار سوء در کسانی مشاهده شد که 97 درصد آنان بیش از حد معمول از گوشی تلفن همراه استفاده می کردند. استرس، سردرد ،خستگی ، دلهره، مشکل تمرکز، اختلال در حافظه ، بی اشتهایی و مشکلات پوستی از آثار مشاهده شده در این تحقیق بود.
تاثیرات نامطلوب موبایل موجب شده تا برخی کشورها تدابیری دراین زمینه بیندیشند. برای مثال دانش آموزان یک مدرسه امریکایی درایالت مونت ایری در کارولینای شمالی آداب استفاده از تلفن همراه را توسط مربیان و معلمان یاد می گیرند. کلی فراجر ،معلمی که در مدرسه به دانش آموزان آداب استفاده از تلفن ، ایمیل و پیام کوتاه را آموزش می دهد ،معتقد است دانش آموزان باید آداب استفاده از این دستگاه ها را یاد بگیرندو بدانند که در شرایط متفاوت چگونه از سرویس های مختلف این دستگاه ها استفاده کنند.
همچنین محققان دانشگاه ناتینگهام به این نتیجه رسیده اند که تلفن همراه می تواند به عنوان یک وسیله کمک آموزشی مناسب مورد استفاده قرار گیرد . به گفته ی محققان ، اکنون زمان آن رسیده است که مسئولان مدارس در مورد ممنوعیت استفاده از تلفن همراه در محیط های آموزشی تجدید نظر کنند، این تحقیق در تعدادی از مدارس که استفاده از تلفن همراه و گوشی های هوشمند ممنوع نیست ، صورت گرفته است . پس از گذشت 9 ماه مشاهده شد که دانش آموزان 14 تا16 ساله از تلفن همراه برای اهداف آموزشی در دروس خود استفاده می کنند. این آزمایش و بررسی روی 331 دانش آموز راهنمایی در شهرهای کمبریج ، برک شایرغربی و ناتینگهام انجام شد.
پایگاه خبری مخابرات سلولی – ایسل / گروه " از دیگران" :
تحلیلگران ژاپنی میزان تاثیرات تلفن همراه را بر تحصیل دانش آموزان مورد بررسی قرار داده اند و معتقدند که این ابزار ارتباطی تاثیرات مثبت و منفی مختلفی بر روند تحصیلی افراد دارد.
به گزارش گروه اخبار خارجی سایت " موبنا" به نقل از پایگاه اینترنتی " جپن تایمز" بررسی ها نشان داده است که تلفن همراه تنها تاثیرات منفی روی تحصیل دانش آموزان ندارد و دربرخی موارد به آموزش آنها کمک می کند.
با وجود این تحقیقات متنوع، نکته مهم و قابل توجه این است که تاثیرات منفی تلفن همراه از نکات مثبت آن در آموزش دانش آموزان بیشتر است و چون نمی توان به طور کامل استفاده ی دانش آموزان از تلفن همراه را کنترل و سازمان دهی کرد، اثرات سوء آن نکات مثبت راخنثی می کند.
قوانین مربوط به استفاده از تلفن همراه هر جا به یک صورت است. وزارت آموزش قطر استفاده از تلفن های همراه دوربین دار توسط دانش آموزان و دانشجویان این کشور را ممنوع اعلام کرده است . دانش آموزان و دانشجویان در صورتی مجاز به استفاده از تلفن های همراه هستند که در خارج از ساعات درسی از آن استفاده کنند.
بسیاری از مدارس استرالیا قوانین سفت و سختی را برای استفاده از تلفن همراه در مدرسه وضع کرده اند. مدرسه ی ویکتوریا همراه آوردن تلفن همراه را به داخل کلاس ممنوع اعلام کرده است . اگر معلم در سر کلاس متوجه زنگ تلفن همراه یا صدای پیامک شود بلافاصله تلفن را توقیف می کند.و هم اکنون با بررسی های انجام شده در مدارس کشورما و دیگر کشورها متوجه شدیم که استفاده و به همراه داشتن تلفن همراه مضرات بیشتری نسبت به فواید آن دارد و این امر در اصلاحیه آیین نامه اجرایی مدارس که درشورای عالی آموزش و پرورش در دست انجام بود، به تصویب رسیده و قانونی شده است.
یک روانشناس می گوید: با توجه به اینکه هزینه تامین یک خط تلفن همراه بسیار ارزان شده است و همه ی اقشار در سنین مختلف می توانند با استفاده از آن تبادل افکار کنند و انتقال اطلاعات را به سرعت انجام دهند، ممنوعیت استفاده از تلفن همراه در مدارس مسئله منطقی است که چند سالی با آن درگیر هستیم و متاسفانه قانون موکدی برای این قضیه وجود ندارد.
1- سوال تحقیق:
آیا بین میزان استفاده از تلفن همراه نزد دانش آموزان پسر 15-11 ساله و سلامت آنها رابطه وجود دارد؟
1- فرضیه:
بین میزان استفاده از تلفن همراه در دانش آموزان پسر 15-11 ساله و سلامت آنها رابطه ی منفی ( معکوس) وجود دارد.
متغیر مستقل : میزان استفاده از تلفن همراه
متغیروابسته : میزان سلامتی دانش آموزان
متغیر تعدیل کننده : دانش آموزان پسر 15-11 ساله
متغیر کنترل : جنسیت، سن
متغیر مداخله گر : بی اشتهایی، خستگی و دلهره
2- سوال تحقیق:
آیا میزان استفاده از تلفن همراه در دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی روی نمرات آنها موثر است ؟
2- فرضیه:
هر چه میزان استفاده از تلفن همراه نزد دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی افزایش یابد ، سطح نمرات آنها کاهش می یابد. به عبارت دیگر، بین میزان استفاده از تلفن همراه نزد دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی و نمرات آنها رابطه ی معکوس وجود دارد.
متغیر مستقل : میزان استفاده از تلفن همراه
متغیروابسته : سطح نمرات دانش آموزان
متغیر تعدیل کننده : دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی
متغیر کنترل : جنسیت، هوش
متغیر مداخله گر : حواس پرتی و یاد نگرفتن دروس
3- سوال تحقیق:
آیا رغبت به فیلم ها و عکس ها نزد دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی، در میزان استفاده از تلفن همراه دوربین دار و مدرن موثر است ؟
3- فرضیه :
رغبت بیشتر به فیلم ها و عکس ها نزد دانش آموزان پسردر مقطع راهنمایی موجب افزایش در میزان استفاده از تلفن های همراه دوربین دار و مدرن تر می شود.
متغیر مستقل : رغبت به فیلم ها و عکس ها
متغیروابسته : میزان استفاده از تلفن همراه دوربین دار و مدرن
متغیر تعدیل کننده : دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی
متغیر کنترل : جنسیت، سطح تحصیلات
متغیر مداخله گر : کنجکاوی وهیجان دوران بلوغ
4- سوال تحقیق :
آیا بین داشتن تلفن همراه و مشارکت در کار گروهی کلاس رابطه وجود دارد؟
4- فرضیه :
در مقطع راهنمایی دانش آموزان پسری که در کلاس درس تلفن همراه ندارند، بیش از همکلاسی های خود که تلفن همراه دارند در کار گروهی کلاس مشارکت می کنند.
متغیر مستقل : داشتن تلفن همراه در برابر نداشتن تلفن همراه
متغیروابسته : مشارکت در کار گروهی کلاس
متغیر تعدیل کننده : دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی
متغیر کنترل : جنسیت، سطح تحصیلات، هوش
متغیر مداخله گر : داشتن تمرکز روی مطالب درسی
5- سوال تحقیق :
آیا استفاده بیش از حد از تلفن همراه در افت تحصیلی دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی موثر است؟
5- فرضیه:
بین میزان استفاده از تلفن همراه در دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی و افت تحصیلی آنها رابطه ای مستقیم وجود دارد.
متغیر مستقل : میزان استفاده از تلفن همراه
متغیروابسته : میزان افت تحصیلی
متغیر تعدیل کننده : دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی
متغیر کنترل : جنسیت، سطح تحصیلات
متغیر مداخله گر : حواس پرتی و عدم تمرکز و یادگیری کمتر
6- سوال تحقیق :
آیا بین میزان استفاده از تلفن همراه و سن دانش آموزان پسر رابطه وجود دارد؟
6- فرضیه:
بین سن دانش آموزان پسر و میزان استفاده از تلفن همراه رابطه ی مستقیم وجود دارد.
متغیر مستقل : سن دانش آموزان
متغیروابسته : میزان استفاده از تلفن همراه
متغیر تعدیل کننده : دانش آموزان پسر
متغیر کنترل : جنسیت،
متغیر مداخله گر: افزایش هیجان و فهم وهوش
7- سوال تحقیق :
آیا بین چشم و هم چشمی ها در دانش آموزان پسر و خریداری گوشی های تلفن همراه مدرن تر رابطه وجود دارد ؟
7- فرضیه :
بین چشم وهم چشمی ها در دانش آموزان پسر و خریداری گوشی های تلفن همراه مدرن تر و پیشرفته تر رابطه ی مستقیم وجود دارد .
متغیر مستقل : چشم و هم چشمی ها در دانش آموزان
متغیروابسته : خریداری گوشی های تلفن همراه مدرن تر
متغیر تعدیل کننده : دانش آموزان پسر
متغیر کنترل : جنسیت