اصلاحات-نسرین رباطی
موضوع: عوامل مؤثر در گرایش به قرص ها و داروهای لاغری بیان مسأله: مضرات این گونه داروها و اثرات سویی که برجای می گذارند و فراوانی بسیار در استفاده از این قرص ها بدون توجه به مضرات آن هدف: کاهش استفاده از این گونه داروها و جایگزین کردن راه های مناسب دیگر مانند ورزش و رژیم غذایی مناسب به جای آن ضرورت ها: کاهش آسیب در افرادی که از این داروها استفاده می کنند
پیشینه تجربی و نظری مردم، حاضرند مبالغ گزافی را بپردازند تا فقط چند کیلوی ناقابل از وزنشان را کم کنند. وقتی هم ازمتخصص تغذیه درخواست رژیم غذایی می کنند، دائماً این سوال را می پرسند: دکتر، نیازی به مصرف دارو نیست؟ قرص لاغری تجویز نمی کنید؟! اما به راستی چه دارویی بهتر است؟
متخصصین تغذیه تحت هیچ شرایطی بدون در نظر گرفتن سن، وزن، موقعیت های فیزیولوژیکی رژیم غذایی یا داروهای لاغری را حتی اگر مورد تأیید باشند، تجویز نمی کنند زیرا تداخلات غذا و دارو ممکن است عوارض جبران ناپذیری را در آن مدت برای فرد مصرف کننده ایجاد کند یا بیماری زمینه ای او را تشدید کند. به طوری کلی داروهای لاغری از طریق 4 مکانیسم موجب لاغری می شوند: برخی داروها بر سیستم اشتها و مرکز آن در مغز تاثیر گذشته و موجب کم خوراکی می شوند. برخی دیگر، اصطلاحاً ترموژینک بوده و با افزایش متابولیسم و سوخت و ساز بدن، موجب لاغری می شوند. در دسته دیگر، با افزایش دفع آب بدن، لاغری حاصل می شود و گروه دیگر هم موجب کاهش جذب چربی شده و با دفع چربی مصرف شده، مانع اضافه وزن می گردند.
از بین داروها، زنیکال، سیبوترامین و تنوایت تقریباً راحت تر از سایر داروها، در داروخانه های ایران یافت می شوند. نکته مهم این است که حتی این داروها برای کمک به کاهش وزن، باید در کنار رژیم کم کالری و ورزش مورد استفاده قرار گیرند و نه به جای آنها.
به گزارش پارسینه، اخیرا عرضه قرص های لاغری "سوپر اسلیم" که در عطاری ها عرضه می شود و هنوز مجوز پخش در داروخانه های رسمی را ندارد، در سطح وسیعی انجام شده است در حالی که این قرص ها عوارض ناهنجاری چون بی اشتهایی شدید و عوارض گوارشی نامطلوب دارند.
این قرص ها با ایجاد بی اشتهایی شدید قادر هستند حتی طی یک هفته، 10 کیلو از وزن شخص را کاهش دهند.
از جمله عوارض مصرف این قرص ها می توان به افزایش غلظت خون، تپش قلب، خون دماغ شدن های مکرر، بی خوابی های شدید، ایجاد حالت تهوع دائمی اشاره کرد، شنیده ها از وجود ترکیبات ماده مخدر "شیشه" در این قرص ها است.
برخلاف تصور عمومی این قرص ها در کارگاه های داخلی تولید می شود و یک داروی وارداتی نیست و دارای یک شبکه توزیع سراسری در کل کشور است که با قیمت 20 تا 30 هزارتومان عرضه می شود.
مصرف داروهاي درمان چاقي تنها براي دوره اي کوتاه مدت پاسخ مي دهد و فرد پس از مدتي در صورت قطع دارو دوباره به وزن قبلي خود برمي گردد. اين جمله از زبان خانمي با 25کيلوگرم اضافه وزن گفته شده بيان شده است. او معتقداست که درمان چاقي با قرص ها و داروهاي لاغري درمان قطعي و دائمي نيست و حتي مصرف قوي ترين اين داروها حداکثر 5 تا 10 کيلوگرم از وزن افراد چاق را در طول يکسال کاهش مي دهد. اين در حالي است که فرد بايد متحمل هزينه هاي گزاف خريد اين داروها شود و مخارج زيادي را بابت مصرف آنها پرداخت نمايد و اين روش براي مدتي کوتاه جواب مي دهد. دکتر علي حشمتيان روانشناس و مشاور درماني بر اين عقيده است که افراد چاقي که داروهاي لاغري مصرف مي کنند به طور معمول اعتياد به دارو ندارند اما به هر حال با ورود و عرضه قرص هاي جديد در جامعه مي توان گفت اعتيادآور هستند و اگر بيماري به مصرف اين گونه داروها عادت کند و نحوه رفتار خود را در زندگي تغيير ندهد هيچ گاه نمي تواند موفق شود.
براي کاهش وزن به طور حتم بايد از مثلث رژيم غذايي، دارو و فعاليت فيزيکي پيروي کرد، چرا که کاهش وزن در کنار رژيم غذايي سالم و کم کالري يعني کالري زير 1200 و همچنين وجود فعاليت فيزيکي مي تواند براي فرد چاق نجات بخش باشد، اين به مثابه فردي است که بيماري ديابت دارد; همان طور که بايد در کنار رژيم غذايي مناسب انسولين مصرف کند اگر تنها انسولين مصرف کند و رژيم نداشته باشد اين امر امکان پذير نيست.
طی تحقیقات انجام شده در سال های گذشته، مشخص شده است که 13 درصد زنان ایرانی و 37 درصد زنان تهرانی چاق هستند. از آنجایی که زنان بیش از مردان به زیبایی و تناسب اندام خود توجه دارند، بیشترین تعداد مراجعین به مطب متخصصین تغذیه را تشکیل می دهند. در ضمن، بیشتر این افراد خواهان مصرف داروهای کمک لاغری هستند تا هر چه زودتر به هدف خود دست یابند و بدون توجه به مخاطرات مصرف این داروها، فریب افراد سود جو را می خورند. در میان داروهای لاغری چند دارو از جمله زایمکس و زنادرین و حتی قرص سرکه سیب در میان افرادی که اضافه وزن دارند و می خواهند وزنشان را کاهش دهند، معروف تر هستند، در حالی که هیچ یک از این داروها به تایید هیچ مرجع بهداشتی نرسیده اند.
فرضیه ها:
1-مصرف بالای قرص های لاغری باعث آسیب دستگاه گوارش در زنان می شود. متغیر مستقل: مصرف قرص های لاغری متغیر وابسته: آسیب دستگاه گوارش متغیر تعدیل کننده: زنان متغیر مداخله گر: کم اشتهایی، بدخوری
2-استفاده زیاد این قرص ها در دختران باعث افزایش واردات این گونه داروها به کشور شده است. متغیر مستقل: استفاده این قرص ها متغیر وابسته: واردات متغیر تعدیل کننده: دختران متغیر مداخله گر: توجه به اندام زیبا، توجه به سلامتی
3-کمبود اعتماد به نفس باعث گرایش بیشتر به سمت داروهای لاغری در پسران چاق می شود. متغیر مستقل: کمبود اعتماد به نفس متغیر وابسته: گرایش به سمت داروهای لاغری متغیر تعدیل کننده: پسران متغیر کنترل: چاق
4-تبلیغات باعث فروش بیشتر این قرص ها می شود. متغیر مستقل: تبلیغات متغیر وابسته: فروش بیشتر
5-داروهای لاغری باعث بروز ناتوانی جنسی در برخی زوج ها می شود. متغیر مستقل: داروهای لاغری متغیر وابسته: بروز ناتوانی جنسی متغیر تعدیل کننده: برخی زوج ها