مروارید حیدری

1.بررسی عملکرد افراد تحصیلکرده و تحصیل نکرده

بیان مسئله:

با توجه به تاکید جامعه در این روزها به اهمیت تحصیلات و سوق یافتن جامعه به سمت مدرک گرایی این سوال در ذهن من مطرح شد که دقیقا میزان اهمیت این موضوع به چه میزان می باشد و آیا لزوما کسب مدرک دانشگاهی برابر با افزایش سواد و آگاهی عمومی می شود یا خیر؟َ و آیا اساسا میزان تحصیلات تاثیری در میزان بهره وری افراد دارد یا خیر؟

2.بررسی عوامل پیشرفت کاری کارمندان دولت:

بیان مسئله:

با توجه به اینکه میزان حقوق و مزایای افرادی که کارمند دولتند میزان ثابتی است و تقریبا میزان کارایی افراد تاثیری بر آن ندارد و با توجه به نوع خاص مدیریت در سیستم ادارات دولتی جای طرح این سوال وجود دارد که چه عواملی بر روی پیشرفت کارمندان تاثیرگذار است و همچنین مزایای حاصل از این پیشرفت چه مواردی را شامل می شود؟

3.تاثیر اشتغال زنان بر وضعیت اشتغال جامعه:

بیان مسئله:

با توجه به این که امروزه وضعیت زندگی و همچنین افکار زنان ایرانی تغییر یافته و از تفکر خانه داری و خانه نشینی به سمت اختیار مشاغلی در بیرون منزل و حضور در جامعه سوق یافته این سوال مطرح می شود که آیا ادامه این روند تا ثیری بر وضعیت شغلی جامعه خواهد داشت یا خیر؟ و آیا این گرایش منجر به جذب بیشتر بانوان و خانه نشینی مردان می شود یا خیر؟

4. تاثیر افزایش تعداد دانشجویان دختر در مقایسه با دانشجویان پسر در دانشگاه های ایران بر روابط بین دختران و پسران

بیان مسئله:

با توجه به افزایش توجه دختران به ادامه تحصیل ما شاهد آفزایش تعداد دانشجویان دختر در دانشگاه های ایران هستیم و از سوی دیگر با توجه به مشکل بی کاری که در جامعه رواج یافته تعداد دانشجویان پسر رو به کاهش گذاشته است. این روند موجب می شود سطح تفکر دختران و پسران بیش از پیش از یکدیگر فاصله بگیرد. این سوال مطرح می شود که این فاصله تا چه میزان بر روی روابط بین دختران و پسران تاثیرگذار است؟

5.عوامل موثر بر بهره وری دانشجویان

بیان مسئله:

با توجه به گرایش افراد جامعه به سوی ادامه تحصیل در سطح عالی این سوال مطرح است که چه عواملی بر روی افزایش بهره وری دانشجویان تاثیر گذار است تا حداقل از زمانی که در این راه صرف می شود به بهترین نحو ممکن استفاده گردد و این زمان صرفا صرف گذراندن چند واحد درسی و اخذ مدرک بدون هیچ گونه کارایی و سوادی نشود.

هدف:

هدف از اجرای این طرح شناسایی عوامل موثر بر بهره وری دانشجویان به جهت تقویت عوامل مثبت و به حداقل رساندن عوامل منفی به منظور افزایش بهره وری دانشجویان و پیشرفت دروس از دروس تئوری به سمت دروس کاربردی.

ضرورت:

با توجه به اینکه اکثر دانشجویان در دانشگاه ها وقت خود را به عواملی به غیر از پژوهش و تحصیل علم بیشتر اختصاص می دهند دانستن این عوامل می تواند به توجه بیشتر آنان به علم کمک کند.

پیشینه ی نظری:

می‌توان گفت برای نخستین بار لغت «بهره وری» توسط فردی به نام «کوئیزنی» در سال ۱۷۷۶ (میلادی) بکار برده شد. بیش از یک قرن بعد یعنی در سال ۱۸۳۳ (میلادی) فردی به اسم «لیترِ» بهره‌وری را «قدرت و توانایی تولید کردن» تعریف کرد. بایستی توجه داشت که واژه بهره‌وری با گسترش انقلاب صنعتی و جهت افزایش سودمندی حاصل از نیروی کار, سرمایه و مواردی از این دست گسترش یافت ولی اصطلاح بهره‌وری آب در چند ساله اخیر و به دلیل کمبود این ماده ارزشمند گسترش یافته‌است.

کاربردها

بر خلاف پندار برخی افراد بهره‌وری فقط برای صنایع نیست بلکه بهره وری سطوح مختلفی دارد و همه افراد در همه سطوح نقش دارند یعنی اینکه افراد می‌توانند با تفکر، ابداعات و نوآوری‌های خود عملاً در چند سطح گوناگون موثر واقع گردند، سطوح مختلف بهره وری عبارتند از:

سطح فرد

سطح گروه کاری

سطح سازمانی

سطح رشته‌های تجاری، خدماتی، صنعتی و کشاورزی

سطح بخش‌های اقتصادی

سطح ملی و کشوری

سطح جهانی

در سطوح فردی به دنبال تدابیری برای افزایش بهره وری فردی هستیم. و در سطح گروه نیز به دنبال افزایش بهره وری گروه کاری هستیم. بدیهی است که موضوع بهره وری بیشتر در سطوح سازمانی و رشته‌ها مطرح می‌شود و بیشترین ضوابط و شرایط مربوط به بهره وری را می‌توان در آنها مشاهده کرد. چه بسا برخی مشاغل و حتی برخی دستگاهها به دلیل انجام فعالیت‌های موازی و تکراری بودن وظایف سازمانی در یکدیگر ادغام شده و برخی از آنها حذف شده‌اند.بهره وری ملی که مهم ترین عنصر بهره وری است از ارتباط بین دولت، اقتصاد، جغرافیا، جمعیت وفرهنگ بدست می آید که عموما به زبان ریاضیات ترجمه میشود وسپس نقطه بهینه آن بدست می آید.

موانع بهبود بهره‌وری

نداشتن اعتقاد و باور ملی به نتایج وفواید بهبود بهره وری

ترس از برخی نمودهای ظاهری بهره وری از جمله ترس از بیکاری

ناآگاهی عمومی نسبت به مفاهیم وجایگاه بهره وری، میزان اهمیت آن ونقش ووظایف افراد در این راستا

بی توجهی به فکرهای خلاق ومبتکر

عدم توجه به رشته های مدیریت، اقتصاد و حسابداری

مقاومت افراد در مقابل تغییرات وعدم تمایل به ترک برخی عادات

غرق شدن در روش‌ها و تکنیکها و تغییر باورهای فکری

بلند پروازی وبی توجهی به مسائل به ظاهر کوچک وراه حلهای خرد

مشخص ننمودن متولی کار

ناهماهنگی ونبود هدایت ونظارت مناسب

ضعف تعهد اجرایی

عجله در حصول نتیجه

دخالتهای بی جای برخی کارشناسان در سایر حوزه‌های کاری واظهار نظرهای غیر کارشناسانه

عدم وجود کارشناسان خبره و یا عدم انگیزش آنها در ارزیابی سیستم و تجزیه و تحلیل و اندازه گیری بهره وری

برخورد مقطعی با موضوع بهره وری وناپیوستگی روند بهره وری

منافع بهره‌وری فواید عمومی بهره وری عبارت‌اند از:

صرفه جویی در هزینه‌ها

افزایش کیفیت (مرغوبیت و مطلوبیت)کالاها وخدمات

ثبات قیمتها و یا حتی کاهش آن

افزایش سطح رفاه عمومی جامعه

افزایش درآمد وسود

رضایت عمومی افراد

رونق اقتصادی

افزایش تولید و ارائه خدمات

ثبات اقتصادی در بازار جهانی

ایجاد اشتغال

توسعه صنعتی

توسعه پایدار ساختارهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، علمی و بهداشتی

منافع و فواید بهره‌وری برای سیستم‌های دولتی و شرکتها را می‌توان به شرح ذیل برشمرد:

افزایش سود و درآمد

کاهش هزینه‌ها

افزایش تقاضا

رضایت شغلی کارکنان

سرعت عمل کارکنان

دقت عمل کارکنان

ایجاد رقابت سالمتر

ارتقای شغلی کارکنان

ایجاد محیط کاری جذاب

آموزش عمومی کارکنان

افزایش حقوق و دستمزد

امنیت شغلی کارکنان

انجام درست کارها و انجام کارهای درست

افزایش کیفیت زندگی کاری

افزایش رفاه کارکنان

افزایش انگیزه کاری

بهبود و ارتقای بهره‌وری مستلزم کوشش و تلاش برنامه ریزی شده همه جانبه از سوی افراد و مسئولین ذیربط است که خود نیازمند بهبود شرایط کار و تغییر محرکه‌ها و روشهای انگیزشی کارکنان، بهبود نظامها، دستورالعملها، قوانین، بخشنامه‌ها، دستورالعملها، روشها، فناوری و غیره می‌شود.

عوامل موثر بر افزایش بهره وری

بطور کلی عوامل موثر برای افزایش سطح بهره وری را می‌توان چنین برشمرد:[نیازمند منبع]

1.بهبود کیفی عامل کار، با توجه به اینکه نیروی انسانی مهم‌ترین عامل در بهبودی بهره وری می‌باشد لذا می‌توانند با بکارگیری نکات ذیل موجبات ارتقای بهره وری را فراهم نمایند.

1.بهبود روابط حاکم بین مدیر و کارکنان

1.بهبود در بکارگیری رهاوردهای فناورانه

نقشه راه بلوغ (MRM) [ویرایش]نقشه راه بلوغ [۱] یکی از روشهای مدیریتی برای توسعه و تحقق بهره وری است. اساس این روش متکی به نگاه علت و معلولی به پدیده‌های طبیعت است.این مبحث مانند (PDCA)ارائه میدهد متکی بر سه عنصر برنامه ریزی، اجرا و اصلاح. توضیحات کاملتر این مبحث در کتابی با همین عنوان در دسترس است[۲].

منابع

1. ابطحی، سید حسین و بابک کاظمی(۱۳۸۳)، کتاب «بهره‌وری»، تهران، موسسه مطالعات پژوهشهای بازرگانی

2. اورعی، ک., ۱۳۷۸. تحلیل و محاسبه بهره‌وری. انتشارات نشر علوم دانشگاهی.

3. مقالات بهره وری بتسا

«نظریه چند عاملی بهره وری ساعتچی» این گونه تعریف می شود، بهره وری در شرایطی به حد مطلوب خواهد رسید كه همه عوامل و اجزای درون و برون مؤثر در بهره وری فردی همانند اندام های مختلف یك موجود زنده هماهنگ و همسو با یكدیگر و اثر بخش عمل کنند.

پیشینه تجربی

اندازه‌گیری بهره‌وری کل عوامل تولید و بررسی عوامل موثر بر آن

در پرواربندیهای گوسفند استان سمنان

علی اصغر حجّی 1 ، عبدارضا تیموری2

1 - محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، 2 - عضو هیئت علمی موسسه علوم دامی کشور

چکيده

اين تحقيق در سال 1380 با هدف اندازه‌گيري و تحليل عوامل موثر بر بهره‌وري کل عوامل توليد در پرواربندي‌هاي گوسفند استان سمنان انجام شده است. روش انجام اين تحقيق پيمايشي و اطلاعات مورد استفاده در آن از 130 واحد پرواربندي و از طريق مصاحبه شفاهي با پرواربندان و پر کردن پرسشنامه بدست آمد. براي تحليل، رگرسيونهايي از نوع کاب-داگلاس تخمين زده شد. نتايج تحقيق نشان داد که TFP تمام مزارع مثبت و از نظر آماري معني دار است. متغيرهاي: ضريب تبديل علوفه، ضريب سرمايه‌بري و متغير ضريب کاربري پرواربندي بر TFP تاثير منفي داشتند. متغير تعداد بره پرواري، مقدار زمين زراعي و تجربه پرواربند نيز بر بهره‌وري کل عوامل توليد تاثير مثبت داشتند. TFP پرواربنديهايي که مالک آن از تحصيلات دانشگاهي برخوردار است و همچنين واحدهايي که از بره پرواري با نژاد مغاني استفاده کرده‌ بودند، در سطح معني‌داري 95 درصد بيشتر از سايرين بود.

مقدمه

گوسفندداري و پروار آن در مناطق روستايي ايران يک صنعت قديم و گسترده است. در حال حاضر ايران به توليد 770 هزار تن گوشت قرمز دست يافته است. سهم گوسفند و بز با 444 هزار تن، بالغ بر 60 درصد مي‌باشد. استان سمنان در سال 1380، حدود 10 هزار تن گوشت قرمز توليد نموده است. سرانه توليد گوشت قرمز این استان نسبت به كشور حدود 2 برابر است[5 و 6]. اين وضعيت اهميت و جايگاه گوسفند را در اقتصاد روستايي استان سمنان مشخص مي‌كند. در حال حاضر به خاطر رشد جمعيت و افزايش درآمد سرانه با رشد تقاضا براي گوشت قرمز مواجه هستيم بطوريکه علي‌رغم روند افزايش توليد، واردات گوشت قرمز نيز ادامه دارد[2]. با توجه به محدوديتهاي منابع ارزي کشور براي واردات علوفه و گوشت و همچنين محدوديت بخش کشاورزي براي افزايش توليد علوفه از طريق افزايش سطح زير کشت و تغييرات عمده در فناوري موجود، يکي از بهترين راههاي برقراري نرخ رشد لازم در بخش دامپروري براي پاسخ به تقاضاي روبه رشد، رعايت اصول فني و اقتصادي جهت افزايش بهره‌وري و توليد هرچه بيشتر از منابع محدود در دسترس مي‌باشد. يكي از مهمترين ابعاد اقتصادي که در هر صنعتي مي‌بايست به آن توجه کافي نمود، بهره‌وري و افزايش مستمر آن است. در صورت بررسي بهره‌وري واحدهاي پرورشي و عوامل مؤثر بر آن مي توان جهت افزايش بهره‌وري گام برداشت. با افزايش بهره‌وري توليد امكان افزايش سوددهي و بقاء اقتصادي واحدهاي توليدي تسهيل خواهد شد. بنابراين تحليل بهره‌وري اين صنعت و عوامل مؤثر بر آن به پروراربندان و مسئولين در شناخت و توسعه صنعت پرواربندي گوسفند كمك خواهد نمود. بنا بر این سئوالات محوری این تحقیق به این شکل مطرح می‌باشند:

1- وضعیت بهره وري كل عوامل توليد پرواربندي‌هاي گوسفند استان چگونه است؟

2-عوامل مؤثر بر بهره‌وري پرواربندي گوسفند چيست؟

3- چگونه مي‌توان بهره‌وري را در اين صنعت افزايش داد؟

مواد و روشها

پرواربندي‌هاي گوسفند استان كه تا سال 1380 حداقل يك بار بهره‌برداري نموده‌اند، جامعه آماري اين تحقیق را شامل می‌شدند. با استفاده از تکنیکهای تعیین حجم نمونه، از کل 540 پرواربندی معرفی شده از سوی مراجع ذیصلاح، تعداد 130 واحد بعنوان جمعیت نمونه انتخاب گردید. تحليل استنباطي اين تحقيق با استفاده از مدل رگرسيون چند متغيره کاب-داگلاس انجام شد. داده هاي اين تحقيق مقطعي و مربوط به سال 1380 است. براي اندازه گيري TFP از روش معادلات همزمان يا به عبارت ديگر از روش رگرسيون دو مرحله‌اي استفاده شد.

نتايج

نتایج تحلیلهای رگرسیونی نشان داد که: کشش ارزش محصولات پرواربندي گوسفند نسبت به هزينه علوفه بيشتر از کشش ساير نهاده‌ها مي‌باشد. بهره‌وري کل عوامل توليد در پرواربنديها بيشتر از 1 است. متغير زمين زراعي، تجربه پرواربند و متغير تعداد بره پرواري پرواربندي بر TFP تاثير مثبت دارند. TFP پرواربنديهايي که مالک آن از سطح تحصيلات دانشگاهي برخوردار است و همچنین پرواربنديهايي که از بره نژاد مغاني استفاده مي‌کنند، بيشتر از ساير پرواربنديهاست. متغير ضريب تبديل علوفه، متغير هزينه علوفه به ازاي يک‌ کيلو‌گرم افزايش وزن بره، متغير ضريب سرمايه‌بري پرواربندي (نسبت سرمايه پرواربندي به تعداد بره) و متغير ضريب کاربري پرواربندي (نسبت روزنفر نيروي‌کار پرواربندي به تعداد بره) بر TFP تاثير منفي دارند.

بحث

توجه به اين نکات که: الف- سهم هزينه تامين نهاده علوفه 79 درصد هزينه‌هاي ساليانه واحد پرواربنديهاست. ب- کشش درآمد پرواربندي نسبت به هزينه علوفه نيز بيشتر از ساير نهاده‌هاست. ج‌- متغير ضريب تبديل علوفه بر TFP تاثير بسزايي دارد و د- متغير هزينه علوفه براي يک کيلوگرم توليد بر TFP تاثير دارد، توجه جدي‌تر از گذشته را به توسعه روشهاي نوين مديريت تغذيه دام را ضروري مي‌نمايد. اين در حالي است که اين روشها بر اساس يافته‌هاي تحقيق در پرواربندي گوسفند استان از جايگاه مطلوبي بر خوردار نيست.

- با توجه به تاثير مثبت و معني‌دار متغير زمين زراعي بر درآمد و TFP ، توجه به اين نکته در تصميم‌گيريها براي توسعه کمي اين صنعت ضروري بنظر مي‌رسد که: پرواربنداني که در کنار فعاليت کشاورزي به اين حرفه مشغول هستند بهره‌وري بيشتري داشته و موفقترند. بنابراين جهت اعطاي موافقتهاي اصولي اين نکته را مد نظر داشته باشند.

- متغير ضريب سرمايه‌بري پرواربندي تاثير منفي و معني‌دار بر بهره‌وري کل عوامل توليد دارد. بنابراين سرمايه‌گذاريهاي بيشتر باعث بهبود تکنولوژي توليد نشده و مزيتي نسبت به پرواربنديهاي سنتي کسب نگرديده است. در اين باره علاوه بر تاکيد بر پيشنهاد بند 1 ، توصيه مي‌گردد فنآوريهاي مفيد و سهل‌الوصول پرواربندي با تاکيد بر مديريت تغذيه بره‌ها بجاي اجبار بر سرمايه‌گذاري در ابنيه و جايگاه، توسعه و ترويج گردد. غني‌سازي علوفه‌ها، استفاده از مکملهاي غذايي (مکملهاي معدني و پروتئيني)، و جيره نويسي علمي از جمله اين فن‌آوريها است.

- نژاد بره يک متغير تاثير گذار بر بهره‌وري پرواربندي است. اگر چه عمدتاً بره دامهاي داشتي عشايري (که اکثراً سنگسري است) به اين صنعت وارد مي‌شود وليکن مي‌بايست براي ارائه بره با نژاد مطلوب اقدام لازم صورت گيرد. نژادي که در اين تحقيق تاثير مثبت آن بر TFP به اثبات رسيد، نژاد مغاني است. با توجه به شرايط نگهداري در سيستم پرواربندي، پيشنهاد نژاد مطلوب و توصيه‌هاي مورد لزوم مربوطه براي هر منطقه، ضروري به نظر مي‌رسد.

- تحصيلات دانشگاهي تاثير مثبت و معني‌داري بر TFP پرواربنديهاي گوسفند دارد. تعداد پرواربنديهايي که از اين سطح تحصيلي برخوردارند بسيار کم مي‌باشد. به همين خاطر رغبت و درک چنداني براي استفاده از روشهاي مديريتي نوين پرورابنديها وجود ندارد. ضروري است امکان نظارت مهندسان دامپروري بر واحدهاي پرواربندي از طرف ارگانهاي ذيربط فراهم گردد.

منابع

1. ابطحي، ح، و كاظمي، ب، 1380. ”بهره‌وري“، موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، چاپ سوم.

2. جهاد در آيينه آمار، سال زراعي 80 – 1379، دام و طيور.

3. خاکي، غ، 1375. ”ارزش افزوده راهي براي اندازه‌گيري بهره‌وري“، سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران.

4. قطميري، م،قادري،ج، 1375. ”اندازه‌گيري و تجزيه و تحليل عوامل موثر بر بهره‌وري در صنايع ايران“، مجموعه مقالات دومين گنگره ملي بهره‌وري ايران، سازمان بهره‌وري ملي ايران.

5. گزارش عملکرد معاونت امور دام جهاد کشاورزي استان سمنان، 1380.

6. مرکز آمار ايران،.1382” سالنامه آماري سال 1381“. مرکز آمار ايران، تهران.

7. وزارت صنايع سنگين، 1378. ”اندازه‌گيري بهره‌وري“، انتشارات وزارت صنايع سنگين، شماره 2.

8. Harada, N. 2001. “Total Factor Productivity of New Japanese Firms”. Japan Center for Economic Research, Discussion Paper vol. 65.

9. Sadeghi, M. and gholami, 2003. “Analysis of Affecting Total Factor Productivity of Rural small Industries Sponsored by Jahade-Agriculture Organization of Isfahan province, Iran”. Seventh ERC/METU International Conference in Economics, Ankara, Turkey.

10. Solow, R. 1957. “Technical Change and the Aggregate Production Function ”, the Review of Economics and Statistics, Vol.39, P. 312-320. پاسخ با نقل قول .

سوال تحقیق:

1. آیا تفکیک جنسی بر بهره وری دانشجویان موثر است؟

2. آیا مختلط بودن کلاسها بر بهره وری دانشجویان موثر است؟

3. آیا روش تدریس اساتید بر بهره وری دانشجویان موثر است؟

4. آیا برنامه ریزی آموزش بر بهره وری دانشجویان موثر است؟

5. آیا میزان کارهای پژوهشی بر بهره وری دانشجویان موثر است؟

فرضیات:

1. تفکیک جنسی در دانشگاه علامه باعث کاهش بهره وری دانشجویان می شود

متغیر مستقل:تفکیک جنسی

متغیر وابسته:بهره وری

متغیر تعدیل کننده:دانشگاه علامه

2. کاربردی بودن دروس ارائه شده باعث افزایش بهره وری دانشجویان می گردد.

متغیر مستقل: کاربردی بودن دروس ارائه شده

متغیر وابسته: بهره وری

متغیر مداخله گر: رقابتی بودن بازار کار

3. روش تدریس اساتید رابطه مستقیمی با بهره وری دانشجویان دارد

متغیر مستقل:روش تدریس اساتید

متغیر وابسته:بهره وری

متغیر کنترل:سن دانشجویان.چندمین سال تحصیل

4. هرچه میزان کارهای پژوهشی بیشتر باشدمیزان بهره وری بیشتر خواهد شد

متغیر مستقل:کارهای پژوهشی

متغیر وابسته:بهره وری

متغیر کنترل:جنسیت

5. رابطه برنامه ریزی آموزشی با بهره وری دانشجویان یک رابطه ی معنی دار است

متغیر مستقل:برنامه ریزی آموزش

متغیر وابسته:بهره وری

متغیر مداخله گر:خستگی دانشجویان از حجم کلاسها

تعریف مفهومی و عملیاتی متغیر ها:

بهره وری

تعریف مفهومی: بهره وری به معنای بازخورد و راندمان ماندگاری و کارایی یادگرفته ها می باشد.