پیشینه ها
پیشینه تجربی
نتایج یک تحقیق در مورد «فیسبوک» : در فیس بوک
چه می گذرد!
نتایج تحقیقاتی که در ژوئن ۲۰۱۰ بر روی ۱۰۰۰۰ کاربر "فیسبوک" صورت گرفت، نشان داد که ۲۵ درصد کاربران تجربهی بههم خوردن رابطه از طریق "فیسبوک" را دارند و ایمیل یا پیغام تمام شدن رابطه از سوی دیگری را در "فیسبوک" دریافت کردهاند. از این میان ۲۱ درصد اعلام کردهاند که تغییر وضعیت تجرد و تاهل خود را از طریق "فیسبوک" اعلام میکنند. به گزارش مشرق به نقل از پارسینه "فیسبوک" با بیش از ۶۰۰ میلیون کاربر عضو به محبوبترین و تاثیرگذارترین شبکه اجتماعی وب تبدیل شده است. تحقیقات مربوط به رفتارهای کاربران "فیسبوک" نتایج جالب توجهی را نشان میدهد که در زیر برخی از آنها را مرور میکنیم.
هفتهی گذشته، نتایج تحقیقی که در سایت اخبار فنآوری "مشبل" منتشر شد
نشان داد که ۴۷ درصد کاربران "فیسبوک" در صفحهی خود ناسزاگویی میکنند.
برخی از متخصصان رسانههای نوین میگویند، شبکههای اجتماعی رفتارها و ارزشهای
اجتماعی و فردی افراد را به تدریج تغییر داده و فرهنگ اجتماعی افراد را بازتعریف
میکنند. برخی از نکتههای جذابی را که طی آمارگیریها و تحقیقات دربارهی رفتار
و عادات کاربران "فیسبوک" به دست آمده با هم مرور میکنیم:
آمریکاییها دوست ندارند با رئیس خود در "فیسبوک" دوست شوند
تحقیقات نشان میدهد ۵۶ درصد کاربران آمریکایی "فیسبوک" تمایلی ندارند
با رئیس خود در این شبکه اجتماعی دوست شوند و معتقدند دوستی فیسبوکی با رئیس، از
لحاظ اجتماعی قابل قبول نیست. در تحقیقی که بر روی ۱۰۰۰ کاربر "فیسبوک"
صورت گرفته است، ۵۶ درصد گفتهاند، با اینکه روز به روز زندگی مجازی و واقعی آنها
بیشتر به هم نزدیک شده و فعالیتهای واقعیشان در دنیای مجازی انعکاس مییابد، با
اینحال ترجیح میدهند مچنان محیط کار و زندگی سایبری خود را از هم جدا و دور نگه
دارند و همکاران و به ویژه رئیس خود را به دنیای حضور مجازی خود راه ندهند.
در همین تحقیق ۶۲ درصد گروه تحقیق اعلام کردهاند، فکر میکنند برای یک رئیس اصلا
شایسته نیست که برای کارمندان خود درخواست دوستی بفرستد.
لینکهای درباره رابطه جنسی ۹۰ درصد بیشتر از سایر لینکها همخوان میشوند
بالاخره مدیران شبکهی اجتماعی "فیسبوک" تایید کردند که لینکهای مربوط
به رابطه جنسی بیش از هر تبلیغ دیگری مشتری جلب میکند و خریدار دارد. دان زارلا،
یک متخصص رسانه نیز که بیش از ۱۲۰۰۰ لینک در «فیسبوک» را مورد بررسی قرار داده
است، میگوید که نتایج تحقیقاتاش نشان میدهد لینکهایی که دربارهی روابط جنسی
باشد، ۹۰ درصد بیش از لینکهای دیگر همخوان میشود و توجه کاربران این شبکهی
اجتماعی را جلب میکند.
نتایج تحقیقات دان زارلا هم چنین نشان میدهد که لینکهای اخبار مثبت بیش از اخبار
منفی همخوان شده و توجهبرانگیز است.
کاربرانی که در رابطه هستند، از کاربران مجرد خوشحالترند
در فوریه ۲۰۱۰، "فیسبوک" استاتوسهای کاربران در روز ولنتاین را مورد
بررسی و تحلیل قرار داد. "فیسبوک" مبنا را نوشتههای کاربران درباره
این روز در صفحهی خود قرار داده بود. نتایج تحقیق نشان میدهد که کاربرانی که در
بخش اطلاعات خود اعلام کردهاند که در رابطه هستند، نوشته هایی با لحن مثبتتر و
شادتری دربارهی این روز در مقایسه با کاربران مجرد نوشتهاند. از قرار رابطه، آدمها
را خوشحالتر میکند.
کاربران روز به روز بیشتر از طریق "فیسبوک" رابطههای خود را بههم میزنند
نتایج تحقیقاتی که در ژوئن ۲۰۱۰ بر روی ۱۰۰۰۰ کاربر "فیسبوک" صورت
گرفت، نشان داد که ۲۵ درصد کاربران تجربهی بههم خوردن رابطه از طریق "فیسبوک"
را دارند و ایمیل یا پیغام تمام شدن رابطه از سوی دیگری را در "فیسبوک"
دریافت کردهاند. از این میان ۲۱ درصد اعلام کردهاند که تغییر وضعیت تجرد و تاهل
خود را از طریق "فیسبوک" اعلام میکنند.
البته بیشتر شرکتکنندگان در این تحقیق مردان بودهاند و فقط ۹ درصد زنان گروه
تحقیق از طریق "فیسبوک" رابطههای خود را تمام میکنند.
اکثر زنان تجربهی آزار و رنجش از دوستان "فیسبوکی" خود دارند
در تحقیقی که در ماه مارس گذشته دربارهی آمار خشونت نسبت به زنان در شبکههای
اجتماعی صورت گرفت، ۸۵ درصد زنان اعلام کردند که لااقل یکبار تجربهی آزار کلامی
از سوی دوستان خود در "فیسبوک" را دارند. ۶۳ درصد هم اعلام کردهاند که
دوستان آنها مدام در این شبکهی اجتماعی غر میزنند و میزان شکوه و گلایه در این
شبکهی اجتماعی بالاست.
آنها که چندان از حریم شخصی و کنترل بر صفحهی فیسبوک خود سر در نمیآورند
نتایج تحقیقی در ژوئن ۲۰۱۰ نشان میدهد که از هر چهار زن خانهدار، یکی از آنها
کنترلی بر صفحهی "فیسبوک" خود اعمال نمیکند و با شیوههای مدیریت
صفحه و حق دسترسی دوستاناش بر صفحهی خود آشنا نیست. البته نباید از یاد برد که
۷۵ درصد زنان خانهدار از سطح دانش نسبتا خوبی از شبکههای اجتماعی برخوردارند.
به گزارش دویجه وله همین تحقیق نشان میدهد که ۲۶ درصد کاربران عکسهای کودکان خود
را بدون اعمال هیچ کنترل و محدودیتی در "فیسبوک" به اشتراک می گذارند و
به حق حریم شخصی کودک پایبند نیستند.
والدینی که برای بچههای خود درخواست دوستی "فیسبوکی" میفرستند
نتایج تحقیقات متخصصان رسانه نشان داده است، وقتی صحبت از اضافه کردن فرزندان به
لیست دوستان "فیسبوکی" است، والدین نظرات متفاوتی دارند. ۴۸ درصد آنها
معتقدند که بهتر است برای فرزندان خود در این شبکه اجتماعی هم درخواست دوستی
بفرستند، بقیه گروه تحقیق اعلام کردهاند که به نظرشان دوستی با بچههای خود در
شبکههای اجتماعی عجیب است و گاه میتواند آنها را معذب کند.
والدین درباره سن عضویت بچهها در "فیسبوک" هم نظرات متقاوتی دارند.
بنا به قوانین "فیسبوک" نوجوانان از سن ۱۳ سالگی میتوانند به عضویت
این شبکه اجتماعی درآیند. این در حالی است که در عمل تعداد قابل توجهی کودکان زیر
این سن نیز عضو این شبکه اجتماعی هستند. ۲۶ درصد والدین اعلام کردهاند بهنظرشان
سن مناسب برای عضویت فرزندانشان در "فیسبوک" بالای ۱۸ سال است. ۳۶
درصد گفتهاند بین ۱۶ تا ۱۸ سالگی را سن مناسب میدانند و فقط ۸ درصد اعلام کردهاند
که به نظرشان عضویت بچههای زیر ۱۳ سال در این شبکه اجتماعی بلامانع است.
"فیسبوکیها" نیمنگاهی هم به پروفایل آدمهای رابطههای قبلیشان
دارند
در تحقیق ماه ژانویه وبسایت "یو تانگو" نتایح نشان داد که ۴۸ درصد
کاربران "فیسبوک" پروفایلهای همسر یا دوست قبلی خود را در این شبکهی
اجتماعی و دیگر شبکههای اجتماعی سر میزنند و عکسها و اطلاعات آنها را چک میکنند.
پیش از این کارشناسان رسانه هشدار داده بودند که یکی از خطرات بالقوه شبکههای
اجتماعی میتواند همین در دسترس بودن آدمهای رابطههای قبلی باشد.
lastfitnah.blogsky.com
پیشینه نظری
نظریه میلگرام چه بود؟
یکی از جالبترین نظریههایی که تا کنون در حوزه علوم اجتماعی و آماری مطرح شده، نظریه شش درجه جدایی (six degrees of separation) است. طبق این نظریه، هر دو انسانی بر روی کره زمین، حداکثر یک رابطه درجه شش با هم دارند. یعنی حداکثر توسط پنج حلقه واسطه به یکدیگر متصل هستند.
اولین بار حدود هشتاد سال پیش، یک نویسنده مجارستانی (کارینتی) نظریه شش درجه جدایی را مطرح نمود که مورد توجه چندانی قرار نگرفت. بعدها که ریاضیدانان و جامعه شناسان روی آن کار کردند پیشرفتهایی صورت گرفت و نهایتا یک جامعهشناس آمریکایی، استنلی میلگرام، سعی کرد با ارائه نظریه «دنیای کوچک» همان مفهوم را برساند.
در آزمایشی که برای آزمون نظریه استنلی میلگرام طراحی شد، که این آزمایش به عنوان یکی از اولین تلاشها در پایهگذاری تحلیل شبکه اجتماعی در کتاب تحول تحلیل شبکه معرفی شد) طرح شده است، برای آزمایش اینکه میان هر فرد در جهان تا فردی خاص در نقطهای دیگر از جهان چند حلقهی ارتباطی وجود دارد نامهای به سه فرد در ایالات متحده آمریکا داده شد و از آنها خواسته شد که این نامه را به یک نفر خاص در ایالت ماساچوست (که او را نمیشناسند) برسانند. یکی از این افراد یک لولهکش، دیگری یک راننده اتوبوس و سومی یک مربی رقص باله بود، و طریقه اجرا بدین صورت بود که از آنها خواسته شد پیغام را به چند نفر از دوستان خود که احتمال بیشتری میدهند که فرد مورد نظر را بشناسند، بفرستند و از آنها هم بخواهند که همین کار را تکرار کنند. از میان این سه نامه دو تای آنها به مقصد و فرد مورد نظر رسید که هر کدام از آنها با ۵ حلقه ی ارتباطی از فرد مبدا به فرد مقصد منتقل شد و نتیجهی این آزمایش که در موارد دیگری در نقاط دیگر دنیا نیز طی آزمایشهای بعدی مورد آزمون قرار گرفت، طرح نظریهی دنیای کوچک (Small World) و شش درجهی جدایی بود. نتیجهی آزمایش این دو نظریه این بود که حلقههای بسیار کوتاه و کمتعدای از آشنایی قابل شناسایی است. و دیگر اینکه افراد قادر هستند این حلقههای کوتاه را فقط با استفاده از اطلاعات محلی و با بهرهگیری از ارتباطات خود در محدودهی زندگی خودشان پیدا کنند.
حال در تحقیقی جدید که بر روی برخی از اعضای فیس بوک انجام شده است این نظریه به چالش کشیده شده و ادعا شده است که این ۶ درجهی جدایی در فیس بوک به ۴٫۷ تقلیل یافته است و میتوان مسیرهایی کوتاهتر و حلقههایی کوتاهتر برای انتقال اطلاعات، دانایی و موارد مختلف از فردی به فرد دیگر یافت.
البته به این تحقیق بلافاصله پس از طرح انتقاداتی نیز وارد شده است، از آن جمله این که نمونهی افراد بررسی شده فقط اعضای فیس بوک بودهاند و شاید بتوان گفت قابلیت تعمیم به تمامی افراد دنیای بیرون که برخی از آنها پروفایل فیس بوک ندارند، را ندارد. از طرف دیگر این افراد از ارتباطات و حلقههای ارتباطی خود در شبکه اجتماعی مجازی فیس بوک استفاده کردهاند که باز هم این سوال طرح میگردد که ممکن است در دنیای واقعی افراد به این حلقههای ارتباطی با این تعداد کم دسترسی نداشته باشند و نتوانند موارد مبادله شده را با این تعداد ۴٫۷ به نقطهای و فردی دیگر در شبکه ارتباطات خود برسانند.
نظریه Social Circles
Social Circles یا حلقه های اجتماعی ایده ای بود که توسط پل آدامز – کارمند اسبقگوگل و فعلی فیس بوک – مطرح شد ، پل آدامز در ایده ی حلقه های اجتماعی این موضوع را مطرح کرد که در زندگی واقعی شما هیچگاه شبکه ای مشابه فیس بوک ندارید و دوستان و اطرافیان شما حتما رد یکی از گروه هایی که شما در ذهن خود ایجاد کرده اید قراردارد، شما اطرافیان خود را در گروه های مختلفی مانند فامیل ، دوست نزدیک ، همکلاسی ، همکار تقسیم بنده کرده اید.
پل آدامز این موضوع را مطرح کرد که با توجه به اینکه باید شبکه های اجتماعی به زندگی واقعی نزدیک شوند پس باید ساختار شبکه به گونه ای باشد که به زندگی واقعی افراد نزدیک باشد.
پل آدامز در کتاب خود با عنوان Social Circle که در زمان حضورش در بخش Social Research User Experience نوشته شد این موضوع را مطرح کرد که باید ساختار شبکه های اجتماعی به گونه ای باشد که هر فرد در زمان اضافه شدن به گروه دوستان در یک گروه قرار گیرد، با این تعریف پل آدامز تعریف Social Circle به مفهوم دسته بندی دوستان اضافه شد و می بایست هر فرد به محض اضافه شدن در یک حلقه قرار گیرد
پل آدامز معتقد که در حلقه افراد مفهمومی به اسم دوستان
عمومی ( Public )
وجود ندارد که همه دوستان در یک گروه عمومی قرارداشته باشند
حلقه های اجتماعی و به اشتراک گذاری محتوا
پل آدامز معتقد که با توجه به اینکه نوع ارتباطات در شبکه های اجتماعی می بایست
مرزبندی بشه و نوع محتوایی که برای کاربران ارسال میشه باید با توجه به حلقه مورد
نظر براشون ارسال بشه، درصد کمی محتوا وجود داره که ممکنه به صورت عمومی ارسال
شود.
منابع استفاده شده:
· کتاب تحول تحلیل شبکه اجتماعی، لینتون سی فریمن
· فایل ارائه خانم مریم فاضل زرندی
· مطلبی که رینگولد در گوگل پلاس به اشتراک گذاشته است
· شش درجه جدایی، علیرضا عباسی
ندا دادارصفت