زهرا عزیزی
اصلاحی
تعاریف نظری و عملیاتی
الگوی فرآیند اعتباریابی انسان
تعریف مفهومی: این الگو، بین دو رویکرد انسانگرایی و ارتباطی قرار دارد. در این الگو، درمانگر و خانواده نیروی خود را به هم در می آمیزند تا فرآیند ذاتی افزایش سلامت روان را در خانواده به تحرک در آورند. این الگوی درمانی می کوشد به فرد کمک کند تا توان بالقوه ی خود را برای پرورش خویش تجهیز کند. درمانگر پیرو این الگو، معتقد است که افراد تمامی منابع مورد نیاز برای رشد و کمال مثبت خود را دارند. درمانگر با ایجاد عزت نفس، افزایش ارزش شخصی، آشکارسازی و اصلاح ناهمخوانی ها در نحوه ی پیام رسانی خانواده به اعضای خانواده کمک می کند که به بهزیستی دست یابند و در حد امکان به یک کل تبدیل شوند(گلدنبرگ و گلدنبرگ، 2000؛ ترجمه ی شاهی، برواتی و نقشبندی، 1382) .
تعریف عملیاتی: در این پژوهش مجموعه فعالیت ها و روش هایی مدنظر است که خانواده درمانگر براساس الگوی فرآیند اعتباریابی انسان برای حل مشکلات زوجین به کار برده است. که از اهم این روش ها می توان به نقشه های خانوادگی، فن طناب، استعاره ها، مجسمه سازی خانوادگی، نمایشنامه، بازسازی خانوادگی، قاب گیری مجدد، حالت های ارتباطی و مواردی از این قبیل اشاره نمود.
رضایت زناشویی
تعریف مفهومی: رضایت زناشویی وضعیتی است که در آن زن و شوهر در بیشتر مواقع احساسی ناشی از خوش بختی، رضایت از ازدواج و رضایت از همدیگر دارند(کارنی و برادبوری،2000) .
تعریف عملیاتی: در این پژوهش، منظور از رضایت زناشویی نمره ای است که زوجین در پرسشنامه ی رضایت زناشویی انریچ3(فرم 47 سوالی) کسب کرده بودند.
تعریف مفهوم شخصیت
در میان تعارف ارائه شده از شخصیت برخی به جنبه های بیوشیمیایی و فیزیولوزیک شخصیتف برخی به عکس العمل های رفتاری و مشهودف برخی دیگر به فرایندهای ناهشیار رفتار آدمی و گروهی نیز به روابط متقابل افراد با یکدیگر و نقش هایی که در جامعه بازی می کنند توجه نموده و شخصیت را بر همان مبنا تعریف کرده اند. بنابراین دامنه و گستره تعاریف از فرایندهای درونی ارگانیسم تا رفتارهای مشهود ناشی از تعادل افراد در نوسان است (پروین، به نقل از گروسی، 1380).
تعریف مفهومی* شخصیت در این پژوهش عبارت است از ابعاد شخصیت شامل پنج بعد شخصیتی برونگرایی، روان رنجورخوایی، باوجدان بودن، دلپذیر بودن و انعطاف پذیری نسبت به تجربه.
و به صورت عملیاتی
عبارت است از نمره حاصل از این ابعاد در آزمون فرم کوتاه نئو متغیرهای شناسایی
1. آیا انعطاف پذیری شخصیت تاثیر در رضایت زناشویی زوجین دارد؟
2. بعد برون گرایی شخصیت چه تاثیری بر رضایت زناشویی زوجین دارد؟
3. تاثیر بعد روان پذیر بودن شخصیت بر رضایت زناشویی چگونه است؟
4. تاثیر بعد روان با وجدان بودن شخصیت بر رضایت زناشویی چیست؟
5. تاثیر بعد روان رنجور خویی وشخصیت بر رضایت زوجین چگونه است؟
مفهوم هوش
توانایی استدلال منطقی ، برنامه ریزی برای کارها ، حل مسائل و پیچیدگی ها ، فکر کردن ، یادگیری و استفاده از زبان و جمله سازی . تئوری هوشهای چندگانه نظریهایست آموزشی که اولین بار توسط هوارد گاردنر تنظیم و ارائه گردیدهاست. هوش چندگانه چیست؟
هنگامی که واژه «هوش» به گوش ما میخورد معمولاً مفهوم ضریبهوشی (IQ) به ذهنمان میآید. هوش معمولاً به عنوان توانائیهای بالقوه عقلانی تعریف میشود. چیزی که ما با آن زاده میشویم، چیزی که قابل اندازهگیری است و ظرفیتی که تغییر دادن آن دشوار است. امّا در سالهای اخیر دیدگاههای دیگری نسبت به هوش پدید آمدهاست. یکی از این دیدگاهها، نظریه هوش چندگانهاست که توسط هاوارد گاردنر، روانشناس دانشگاه هاروارد، ارائه گشتهاست. بر طبق این نظریه، دیدگاههای روانسنجی سنتی نسبت به هوش، بسیار محدود و ضعیف است. گاردنر نظریهاش را نخستین بار در کتاب «قابهای ذهنی: نظریه هوش چندگانه»، در سال ۱۹۸۳ ارائه کرد. به عقیده او همه انسانها دارای انواع مختلفی از هوش هستند. او در کتاب خود، هشت نوع مختلف هوش را معرفی نموده و احتمال دادهاست که نوع نهمی نیز به عنوان «هوش هستیگرا» وجود داشته باشد. طبق نظریه گاردنر، برای به دست آوردن تمام قابلیتها و استعدادهای یک فرد، نباید تنها به بررسی ضریب هوشی پرداخت بلکه انواع هوشهای دیگر او مثل هوش موسیقیایی، هوش درون فردی، هوش تصویری-فضایی و هوش کلامی- زبانی نیز باید در نظر گرفته شود. نظریه گاردنر با انتقاداتی از سوی روانشناسان و مربیان روبرو گشتهاست. منتقدان میگویند تعریف گاردنر از هوش بسیار وسیع و گستردهاست و هشت نوع هوشی که او تعریف کرده فقط نشانگر استعدادها، خصوصیات شخصیتی و توانائیهاست. از دیگر نقاط ضعف نظریه گاردنر میتوان به کمبود پژوهشهای عملی پشتیبان آن اشاره کرد. اما با وجود این، نظریه هوش چندگانه محبوبیت زیادی در بین مربیان و آموزشگران پیدا کردهاست و بسیاری از معلمان از این نظریه در انتخاب شیوه تدریس خود استفاده میکنند. در این اینجا با هشت نوع هوش مختلفی که گاردنر تعریف کردهاست بیشتر آشنا میشویم.در نظر بسیاری از نظریه پردازان هوش یعنی:
1- توان درك رابطه: يافتن رابطه بين پديدهها به ويژه مواقعي كه از نظر ظاهري تشابه كمي دارند، دليل بر هوش تلقي شده است. هر چه رابطه بين پديدهها پنهانتر باشد، درك ارتباط بين آنها، به هوش بيشتري نيازمند است. آزمون هوش كتل و ريون نمونه جالبي از اين آزمونها را ارائه ميكند.
2- توان سازگاري با موقعيتهاي جديد: براي اينكه فرد بتواند خود را با محيط سازگار كند يا پاسخ سؤالي را به طور مطلوب بدهد لازم است علاوه بر توان وراثتي از تجربيات قبلي زندگي خود نيز بهره بگيرد. علاوه بر آن مواردي وجود دارند كه سازگاري با آنها بايد بيشتر به حساب عوامل شخصيتي گذاشت تا عوامل مربوط به هوش.
3- ظرفيت سازگاري: اين نظريه هوش را ظرفيت بالقوه يادگيري ميداند كه ميزان آن در نزد افراد متفاوت است و همين تفاوتها حجم يادگيري را تعيين ميكند.
4- قدرت تفكر انتزاعي: به عقيده ترمن افراد به همان اندازه باهوشترند كه انتزاعيترند. از نظر مراحل رشد، امروزه ما تفكر انتزاعي را در آخرين مرحله قرار ميدهيم و معتقديم فرد، در اواخر نوجواني (18-14 سالگي) به هوش انتزاعي ميرسد(بهرامي، 1387).
تعريف عملياتي هوش
ميتواند شامل اجراي آزمون ويژهاي باشد. نتايج آزمون، پاسخهاي افراد آزمايششده يا خلاصهاي كمّي از پاسخهاي آنان است
1. توان درک رابطه تاثیری بر رضایت زناشویی زوجین دارد؟
2. توان سازگاری با موقعیت های جدید بر رضایت زناشویی زوجین تاثیردارد؟
3. ظرفیت سازگاری برای بالا بردن رضایت زناشویی زوجین تاثیردارد؟
4. تاثیر قدرت تفکر انتزاعی بر رضایت زناشویی زوجین چیست؟
مفهوم آموزش
اسم مصدر از آموختن . عمل آموختن , یاد دادن , تعلیم , تربیت . ...
تعریفی که در آن شیوههائی که باید بهکار بروند تا معلوم گردانند یادگیری رخ داده است و به چه میزانی رخ داده است توصیف میشوند.
تعاریف عملیاتی یادگیری دامنهٔ وسیعی را شامل میشوند
؛ از نمرات آزمونهای پیشرفت تحصیلی گرفته تا نوعی اندازهٔ رفتاری در یک آزمایش یادگیری ، مانند تعداد کوششهای مورد نیاز تا رسیدن به حد ملاک یا تعداد خطاها در دویدن در ماز
شاخص ۱
نیاز به دانستن
مولفه : احساس میکند باید بیشتر بیاموزد.
تشنه ی فراگیری است.
شاخص ۲
طرح سوال یا مسئله
مولفه: سوالات بدون جواب زیادی در ذهنش وجود دارد.
شاخص ۳
علاقه مندی و کنجکاوی برای حل مسائل
مولفه : به دنبال کشف مسائل است.
شاخص ۴
احساس رضایت
مولفه : از حل مسائل لذت میبرد.
سطح تحلیل:خرد.
واحد تحلیل: زوجهای جوانی که 5 سال از ازدواج آنها گذشته باشد در منطقه 3 کرج.
واحد مشاهده:خود زوجها یا خانواده های آنها یا مراکز مشاوره خانواده یا مراجع قضایی ذیربط مثل :حل اختلاف دادگاه خانواده.
ابزار اندازه گیری:پرسش نامه،مصاحبه، مطالعه ی کتاب خانه ای
و اینترنت.
روش تحقیق:توصیفی از نوع میدانی زیرا بدنبال بررسی و شناخت وضعیت و گرد آوری اطلاعات برای توصیف موضوع خود در زندگی عادی زوجها هستم.
روش نمونه گیری:خوشه ای چند مرحله ای .