فیروزه فرخ پی (چهارچوب نظری_پیشینه تجربی)
تاثیرات طلاق در روند رشد فرزندان در منطقه 14 تهران
چارچوب نظری
به تعریف کلمات کلیدی چون طلاق،خانواده و .... می پردازیم
طلاق چیست؟
طلاق در لغت جدا شدن زن و مرد، رها شدن از قيد نكاح و رهايي از زناشويي است.
فروپاشي خانواده «يك موقعيت كه در آن والدين فرزند به قصد فسخ يا انحلال ازدواج از هم جدا شدهاند و اين دوره جدايي از سه ماه بيشتر ادامه مييابد». (Fergusson,…,1984:540)
ادبيات و نوشتههاي طلاق مشخص ميكند كه بيشترين موارد طلاق يك بحران توأم با فشار و تنش است كه بر همه اعضاء خانواده تأثير ميگذارد. مطالعات نشان ميدهد كه به طور متوسط براي هر كودك 18 تا 24 ماه طول ميكشد تا با طلاق سازگار شوند. (Benjamin Schlesinger, 1996:93)
كونيگ، طلاق را معلول تناسب نداشتن خصوصيات زوجين ميداند نه معلول ساخت ازدواج و خانواده موجود.
عدم ثبات زناشويي كم وبيش مترادف با مفاهيمي نظير فسخ زناشويي، طلاق، كيفيت پايين زندگي زناشويي به كار رفته است. (Booth,…, 1983:387)
خانواده چیست؟
برگس و لاك در سال 1953 مينويسد،
«خانواده گروهي است متشكل از افرادي كه از طريق پيوند زناشويي، همخوني و يا پذيرش (به عنوان فرزند) با يكديگر به عنوان شوهر، زن، مادر،پدر، برادر و خواهر در ارتباط متقابلند وفرهنگ مشتركي پديد آورده و در واحد خاصي زندگي ميكنند»
و...............
پیشینه تجربی
خانم فاطمه رستمی ، دانشجوی روانشناسی دانشگاه تهران در پایان نامه خود با عنوان " مسائل و مشکلات بچه های طلاق " در سال 1386 به بررسی وضعیت روحی و روانی کودکان پس از طلاق پدر و مادر پرداخته و به نتایج زیر دست یافته اند .
الف – بر اساس بررسی های انجام شده مشخص شد که بچه های طلاق نسبت به سایر کودکان از درصد آسیب پذیری بسیار بالاتری برخوردارند و این باعث می شود که این کودکان نسبت به سایر کودکان درصد گرایش به انحرافات اجتماعی بالاتری داشته باشند.
ب – بچه های طلاق نسبت به سایر کودکان با مشکلات دیگری نیز مواجه هستند ، عدم قدرت تصمیم گیری ، ترس ، عدم قدرت مواجه شدن با مشکلات ، سستی ، بی انگیزگی و ... درصد وجود این مسائل در کودکان طلاق بسیار بالاتر از سایر کودکان است
آقای محمدرضا رشوند ، دانشجوی روانشناسی دانشگاه تهران در پایان نامه خود با عنوان " عواقب طلاق والدین " در سال 1384 به بررسی عواقب و مشکلات ناشی از طلاق بر روی خانواده پرداخته به با جهت گیری به سوی کوکان به بررسی مشکلات ناشی از طلاق بر روی آنها اشاره می کند
در رابطه با جدایی والدین، فرزندان واكنش نشان می دهند، طلاق در درجه نخست نتیجه در گیری های بزرگسالان است و كودكان به صورت ناخواسته وارد آن می شوند. هرچه كودك كم سن و سال تر باشد، دامنه دریافتها و دنیایی تجربه هایش به همان اندازه محدودتر است.
او خانواده خود را با همه كمبودهایی كه از نظر بزرگسالان دارد بهترین مكان تصور می كند. این خانواده در كنار ناملایماتش برای او خوشبختی بسیاری در بر دارد.
البته، كودكان با یكدیگر تفاوت دارند. خانواده هایی هم كه طلاق را تجربه میكنند با یكدیگر متفاوتاند. هر كودك بر اساس شرایط زندگی خود واكنش نشان خواهد داد. پسران، به وضوح و در مقایسه با دختران، واكنشهایی برای جلب ترحم انجام میدهند، اما واكنش دختران اغلب عاقلانه تر است و چون واكنش دختران برای اطرافیانشان مزاحمتی ایجاد نمی كند، مورد توجه قرار نمیگیرد و اغلب فراموش میشود كه پسرها و دخترها به یك اندازه رنج میبرند و تنها نحوهی بروز احساساتشان فرق می كند. با وجود تمام تفاوت های فردی، در تمام كودكان، متناسب با سن و سالشان رفتارهای تقریبآ یكسانی مشاهده میشود. عكس العمل كودكان خردسال اغلب با ترس و بی خوابی همراه است. آنان دچار سردرگمی شده و حالت تهاجمی به خود می گیرند و معمولآ در روند رشد و تكامل خود نیز گام هایی به عقب برمیدارند. به عنوان نمونه پاره ای از آنان جای خود را دوباره خیس می كنند در حالی كه مدت ها پیش این مرحله را پشت سر گذاشتهاند. در كودكانی كه در مرحله مهد كودك قرار دارند نیز رفتار مشابهی دیده می شود.
من به عنوان محقق با موارد بالا موافقم فقط دوباره تاکید بر این امر دارم که افراد دارای تفاوت هایی هستند و استثنا در همه ی موارد وجود دارد.