مهسا رامشینی(اصلاحیه)
پیشینه نظری(اصلاحیه)
لی (۲۰۰۲)، خدمات بانکداری الکترونیک را از سه جنبه مورد توجه قرار میدهد و معتقد است مشتریان بانکها، در سه سطح قادر به دریافت خدمات بانکداری الکترونیک هستند. این سه سطح عبارت است از: [۱]
- اطلاعرسانی: این سطح ابتداییترین سطح خدمات بانکداری الکترونیک است. در این سطح، بانک، اطلاعات مربوط به خدمات و عملیات بانکی خود را از طریق شبکههای عمومی یا خصوصی معرفی میکند.
- ارتباطات: این سطح از خدمات بانکداری الکترونیک، امکان انجام مبادلات بین سیستم بانکی و مشتری را فراهم میآورد. ریسک این سطح در خدمات بانکداری الکترونیک بیشتر از شیوه سنتی است و به ابزارهای مناسبی برای کنترل دسترسی کاربران به شبکه بانک نیاز دارد.
- تراکنش: در این سطح، مشتری قادر است با استفاده از یک سیستم امنیتی کنترل شده، فعالیتهایی از قبیلصدورچک، انتقال وجه و افتتاح حساب را انجام دهد. این سطح از خدمات بانکداری الکترونیک، از بالاترین سطح ریسک برخوردار است. مولر (۲۰۰۸)، بانکداری الکترونیک را استفاده بانکها از اینترنت برای ارائه خدمات بانکی به مشتریان و استفاده مشتریان از اینترنت برای ساماندهی، کنترل و انجام تراکنش بر روی حسابهای بانکی خود تعریف میکند. [۱] با این حال، برخی از صاحبنظران تعریف کلی تری ارائه کرده اند و استفاده از سایر ابزارها و کانالهای الکترونیک نظیر تلفن همراه، تلفن و تلویزیون دیجیتال به منظور اطلاعرسانی، ایجاد ارتباط و انجام تراکنش بانکی را نیز مشمول تعریف بانکداری الکترونیک دانسته اند. [۲]مهمترین کانالهای بانکداری الکترونیک عبارتند از:
- رایانههای شخصی
- کیوسک
- شبکههای مدیریت یافته
- تلفن ثابت و همراه
- دستگاههای خودپرداز پیشینه تجربی(اصلاحیه) در حقیقت تقریبا از سال 1379 سیستم شتاب یا همان شبکه تبادل اطلاعات بانکی پایه ریزی شد، ولی در عمل از مرداد ماه سال 1381 این طرح به مرحله اجرا در آمد. سابقه فعاليتهاي بانكداري الكترونيك در ايران به سال ۱۳۵۰ برميگردد. در آن موقع بانك تهران با در اختيار گرفتن ۷ تا ۱۰ دستگاه خودپرداز در شعبههاي خود نخستين تجربه پرداخت خودكار پول را تجربه كرد.
اواخر دهه ۱۳۶۰ بانكهاي كشور با توجه به كاربرد رايانه شخصي و احساس نياز به اتوماسيون عمليات بانكي، به رايانهاي كردن عمليات بانكي پرداختند.
طرح جامع اتوماسيون بانكي پس از مطالعه و بررسيهاي گوناگون در قالب پيشنهادي براي تحولي جامع در برنامهريزي فعاليتهاي انفورماتيكي بانكها به مسوولان شبكه بانكي ارائه شد كه با مصوبه مجمع عمومي بانكها در سال ۷۲ طرح جامع اتوماسيون سيستم بانكي شكلي رسمي به خود گرفت.
در همان سال بانك مركزي، شركت خدمات انفورماتيك را به عنوان سازمان اجرايي طرح جامع انفورماتيك سيستم بانكي تاسيس كرد.
طي سالهاي ۷۲ و ۷۳ جرقههاي ايجاد سوييچ ملي جهت بانكداري الكترونيكي زده شد و در همان راستا شبكه ارتباطي بين بانك ملي و فروشگاههاي شهروند ايجاد شد. در خرداد ۱۳۸۱مجموعه مقررات حاكم بر مركز شبكه تبادل اطلاعات بين بانكي موسوم به شتاب به تصويب رسيد.
بدين سان اداره شتاب بانك مركزي تاسيس شد و با هدف فراهم كردن زير ساخت بانكداري الكترونيكي آغاز به كار كرد. شتاب با ايجاد ارتباط بين دستگاههاي خودپرداز 3 بانك رسما متولد شد( بانكهاي كشاورزي، توسعه صادرات و صادارت ايران در مراحل اوليه اين طرح حضور داشتند و بانكهاي خصوصي سامان و كارآفرين نيز درخواست كردند كه در آزمايشهاي اوليه شتاب حضور داشته باشند).
درحال حاضر بيشتر بانكهاي ايران به طور مستقيم طرحهاي بانكداري الكترونيكي خود را پيش برده و ميبرند. بانك ملي با طرح سيبا، بانك تجارت با طرح SGB، بانك صادرات با طرح سپهر، بانك رفاه با طرح جاري همراه، بانك كشاورزي با طرح مهر، بانك ملت با طرح جام و بانكهاي خصوصي با طرح بانكداري ۲۴ ساعته و به صورت مجزا و منفرد، بانكداري الكترونيكي را در حوزه تحت پوشش خود تجربه كرده و ميكنند.
+ نوشته شده در شنبه هجدهم آذر ۱۳۹۱ ساعت 12:7 توسط مدیریت
|