1)برنامه ریزی باعث پیشرفت تحصیلی میشود.

متغیروابسته:پیشرفت تحصیلی

متغیرمستقل:برنامه ریزی

متغیرکنترل:سن

2)تلاش باعث پیشرفت  تحصیلی میشود.

متغیر مستقل:تلاش

متغیر وابسته:پیشرفت تحصیلی

متغیر کنترل:جنسیت

متغیر تعدیل کننده:دختران(تلاش دختران بیش از پسران است.)

متغیر مداخله گر:عدم کسب نتیجه مطلوب(ناکامی)

3)هوش باعث پیشرفت تحصیلی میشود.

متغیر وابسته:پیشرفت تحصیلی

متغیر مستقل:هوش

متغیر کنترل:جنسبت

4)محیط آرام خانواده باعث پیشرفت تحصیلی میشود.

متغیر وابسته:پیشرفت تحصیلی

متغیر مستقل:محیط آرام خانواده

متغیر کنترل:تعداد اعضای خانواده

5)عملکرد خوب دبیران باعث پیشرفت تحصیلی میشود.

متغیر وابسته:پیشرفت تحصیلی

متغیر مستقل:عملکرد خوب دبیران

متغیر کنترل:سابقه تدریس